CIRILO P. SINFUEGO, Sr.: "Lagip Ti Maysa A Sakada"
Ni Rudy Ram. Rumbaoa
IDI binasa ti anak ti yolohia kabayatan iti panakalagip ken ni Cirilo P. Sinfuego, Sr. [pimmusay idi Enero 13, 2007], naammuan ti kangrunaan nga ugali ken kinasaririt daytoy Sakada a nayanak idiay Paoay, Ilocos Norte idi Marso 16, 1913: "Adda kenkuana ti managayat ken manangngaasi a puso." Iti daytoy a tawen, no adda koma pay laeng iti daytoy a biag, madanonna koman ti tawen a nobenta kuatro. Isu ti buridek kadagiti uppat nga annak da Juan Sinfuego ken Severa Papa, agpada a mannalon ti pagsapulanda.
Nayasawa ni Cirilo Sr., ken ni dati a Catalina Campos [pimmusayen]. Naparaburan dagitoy iti dua nga annak, agpada a lallaki, da Rogelio ken Cirilo, Jr.. Sakbay a rinambakan ti maikadua nga anakna ti maikadua a panagkasangay daytoy, naawaten ni Cirilo Sr., tapno agobra iti Hawaiian Sugar Planters Association [HSPA] iti kaunasan ti Puunene ti Hawaiian Commercial & Sugar Company [HC&S], Maui. Ngem tallo a lawas kalpasan ti isasangpetna iti Maui babaen iti nagluganna a barko a S.S. Maunawili, naklaat laengen ni Cirilo iti impadamag ni Baketna babaen iti surat a naggapu diay Filipinas a pimmusayen ti inaunaan nga anakna. Ket gapu iti daytoy nakas-ang ken naliday a napasamak iti anakna, awan ti mabalinan wenno maaramidan ni Cirilo iti dayta a gundaway tapno agawid koma daytoy idiay Filipinas. Kayatna a makita ti anakna. Ket gapu iti daytoy, binay-anna lattan nga agarubos dagiti luana. Iti dayta a kanito, narikna unay ni Cirilo ti saem ken ladingit gaput' panakapukawna iti anakna. Ngem daytoy ti nagbalin a puon tapno natibker a mangsaranget kadagiti pannubok. Inyagawana ketdi ti nagtrabaho tapno maipaayanna iti naraniag a masakbayan ti asawa ken maibaonna ti nabati nga anakna nga agbasa.
Kalpasan iti 19 a tawen a naisina [wenno nayadayo] iti pamiliana, nagawid ni Cirilo diay Filipinas idi tawen 1965 tapno agbakasion. Ditoy a rinuk-atanna ti nabayagen nga iliwna iti pamilia a pinanawanna. Ket di mabayag, kalpasan ti dua a tawen, idi 1967, nakitiponen ti asawana kenkuana iti Maui ngem nagbati ti anakna iti Filipinas tapno ileppasna ti maudi a tawenna iti kina-dentistry idiay University of the East. Ket idi 1968, kalpasan a nagturpos ti anakna iti dental school ken nakaruar iti Board Examination, nakitipon metten daytoy iti pamiliana iti Maui. Nagbayag daytoy iti makabulan kalpasanna, nagawid diay Filipinas tapno ipaayna ti suportarna iti asawa a masikog idin. Kamaudianna, idi 1971, tallo a henerasion dagiti Sinfuego ti nagkaykaysa iti umuna a gundaway, karaman ti umuna nga apoko ni Cirilo iti Maui.
Iti Maui, nagbalin ni Cirilo nga aktibo iti panakabangon ti pagsayaatan ti komunidad babaen ti partisipasion ken lideratona kadagiti ka-Filipinoan ken dadduma pay a grupo.
Nabenipisiaran ti United Sons and Daughters of Ilocano Regions [USDIR] babaen iti panangipaayna ti serbisiona iti agarup uppat a pulo ket uppat a tawen kas presidente manipud 1960 agingga iti 2004, kalpasan a nabotosan ti anakna iti isu met laeng a grupo. Nagbalin pay nga aktibo daytoy iti ILWU.
Kas maysa kadagiti sakada iti Maui, malaglagipto latta ti kabibiagna iti puso ken iti trabaho ti kaputotanna manipud iti anak, appoko ken ti pamiliana. Bayat ti panakaangay ti Centennial Celebration itay napalabas a 2006, maysa ni Cirilo ti pinadayawan ti Maui County Council babaen iti resolusion nga impila ni Maui Councilmember Joe Pontanilla. Karaman pay daytoy a naipresentar iti seremonia kas pagdayaw ken panagraem kenkuana ti Christ the King Catholic Church ken ti Episcopal Church of the Good Shepherd. Uray pay no kasta, narimat ti pakasaritaan ti kabibiagna idi inatendaranna ti imbitasion ti Philippine Consul General iti Honolulu tapno makipaset ken mangsaksi iti panakaiparang iti publiko ti nakitikitan nga estatua ti Sakada babaen ken ni Philippine Pres. Gloria Macapagal-Arroyo idi Setiembre 16, 2006. Iti daytoy met la a programa, naawagan ti naganna tapno sungbatanna iti sanguanan ti kamera dagiti saludsod ni Television Personality ken host Emme Tomimbang- ket ditoy a napnek dagiti nagbuya iti nasao a programa iti sungbat ken iti panangibinsabinsana ti ekspiriensana kas maysa a sakada.
Bayat ti maudi a paset ti final Celebration of Life service a naangay idi Pebrero 3, 2007, iti Church of the Good Shepherd, naipakaammo ti panakabangon ti maysa nga special scholarship program babaen kadagiti pamilia tapno atibayenda dagiti estudiante kadagiti masapulda- ket naiyawat daytoy iti USDIR iti nagan ni Cirilo Sinfuego, Sr., kasta met iti Simbaan ti Good Shepherd.*
[Aydot.com. 3.13.07]
__________________________
