Baro a Tawen ken Kultura

[Nabulod dagiti ladawan a naaramat]

TI Baro a Tawen maaramid wenno mapasamak no agrambak ti maysa a kultura iti maudi a paset ti maysa a tawen ken ti panangrugi ti sumaruno a tawen.

**[Ti kultura iturongna/itudona a kas aktibidad a tuladen ti tao. Ken maysa daytoy a symbolic structures [simboliko nga istruktura] a mangipaay ti naisangsangayan ken importante nga aktibidad.

Karaman ti kultura ti arte, pammati ken institusion ti populasion a maipasa iti tunggal henerasion nga aglabas. Naawagan pay ti kultura nga "isu ti dalan ti biag para iti intero a sosiodad."

Iti kultura karaman ditoy ti tignay, moda, lengguahe wenno pagsasao, relihion, ritual, ay-ayam ken ugali a pagtuladan/pagwadan a kas ti linteg ken ti kinadalus ti kababalin, ken ti sistema ti pammati a kas arte.]

Agrambak ti amin a kultura iti Baro a Tawen maibasar iti rukod ti tunggal kalendario ti tawen.

Iti pagilian nga iturayan ti Gregorian calendar, marambakan ti Baro a Tawen iti Enero 1, daytoy a petsa ti maipagarup ken maibilang a kadakkelan a pasken para kadakuada.

Napagbalinen nga ugali wenno maulit-ulit nga aramiden, a mangrugi ti Roman Calendar Gardens iti umuna nga aldaw ti Marso. Nupay kasta, ti Enero ti gagangay a panagrambak ti konsul dagidi nagkauna a Romano kalpasan a nagtugaw ken nagturayda iti gobierno [ti Roma].

Ngem binaliwan ni Julius Caesar, nagturay iti 47 a tawen a.C., ti sistema ken binukelna ti bukodna a kalendario a naipasurot iti naganna, ti Julian Calendar.

Binaliwan ken pinadakkel ni Marco Antonio, konsul iti 44 a.C., idi tiempona ti nadanonanna a klase ti kalendario, kasta met ti inaramid ni Emperador Agustus Caesar idi 8 a.C. ken uray pay ni Papa Gregorio XIII idi tawen 1582-- nga isu ti maar-aramat a klase ti kalendario iti agdama. 

Mangrugi iti dayta a kalendario ti Enero 1. 

Adda ugali idi iti Gregorian calendar a marambakan ti rugi ti tawen maipapan wenno mainaig iti relihion kabayatan ti Middle Ages.

Iti panagwaras ti kultura iti akinlaud a pagilian ti sabsabali a paset ti lubong bayat ti 20th century, nagbalin a kaugalian ken uniberso ti petsa nga Enero 1, uray pay dagiti pagilian nga addaan iti bukod a panagrambak ti Baro a Tawen a kas iti Tsina.

Iti agdama, nagbalinen a naindaklan a pasken ti panagrambak ti Baro a Tawen iti sangalubongan. Dagiti dadakkel a siudad iti lubong a kas ti New York, mangrugi ti selebrasion iti bisperas ti Baro a Tawen ket kalpasanna, maisaruno ti awan sardayna a panagpaputok kadagiti nagduduma a klasena ti palpalibbaang.*



BARO A TAWEN KEN KULTURA
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com