Samiweng. Daniw. Sarita. Salaysay. Damdamag, Kdpy.

Jun 19, 2026

[ITA] TA AWANKAN



[ITA] ta awankan, palubosannak ta adu ti nasken a makita 
ken aramidek. Saanmon a gamden nga igalut ti bagim kaniak 
ta ammok nga awankan. Dikan makita, dagiti laeng tinukel 
a luak nga agarubos iti pingping ti mangipalagip iti kaaddam kaniak.

Agrag-oka ketdi iti 'yanmo ita, namaris ti lubongmo a kas iti 
kamaris dagiti naragsak nga aldaw a nagkaduaanta; intedmo
ti ayat ken pateg a kasapulak a sika a mismo nga arkitekto ti kinataok.
No kunak a mabalin la koma, aramidek a saan a kastoy

Ti nagnguddoanna ngem mapugtoam ngata no kasanot' kaadu
a ragsak nga inpaaymo kaniak? Aglaplapunosan ket diak masarapa ida.
Agyamanak iti pannarabaymo bayat ti pannakamulik.

Ti ayatmo isut' biagmo, ti angesko. Ammom dayta. Ngem idi nadanon 
ti aldaw a nagbaniagaka a bukbukodmo, adda kadi naaramidak? 

Awan ta ammok a nakem ti Dios ti amin. Isut' natungpal. Agpayso limdaangak, nakipagrikna ti langit iti pannakapukawko kenka ngem 
patiek, apagbiit lti kaawanmo iti dennak. Agtalekak. Ta sika ti siak, 
siak ti sika. Nasayud laeng panagiinnadayo ket sapay la koma 
ta mabendisionan dagiti lagip nga inbatim kaniak.

Saanka nga adda iti adayo, addaka laeng iti kasumbangir a patag. Agtultuloy
iti panagtulid ti rueda ti biag ket no masapulko ti tulongmo, awaganka. 
Ammok nga umayka uray dika makita. Mariknak kaaddam iti umagibas 
a pul-oy ti angin, kadagiti agsala a sabong ti orkidia, rosas ken gumamela.

Ne, denggem ti itiptipa ti pusok: naikawesak kenka idi rugiam nga asaken
ti dana a kaikariam, nakipagbaniagaak met ngem nagsinnupadi dalan a tinurongta--

Nagabanteka ngem nagsubliak. Agnanayon ketdi a sibabalud
ti nakemko kenka ket aniaman a balligi a nagun-odko, balligim metten.

Ammok, taliawem met ti nalikudam--panawen la ti makaibaga 
no kaanonto nga agsarangta manen iti rupanrupa ngem bayat 
nga addaka iti sidong ti Namarsua, denggem ti 'yarasaasko kenka:
"NARAGSAK A PANANGRAMBAK ITI ALDAW DAGITI AMMA!"
.
.
.
.
.
[ITA] TA AWANKAN
[Ken ni Emeterio]
Peb. 14, 191o- Peb. 26, 1996
Rudy Ram. Rumbaoa
Dom. 21 Hun. 2o26
Wai, Maui
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #ilokodaniw #daddumapay #itataawankan #emeterio #pananglagip #panangrambak #aldawdagtiamma #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa






Jun 18, 2026

KAS IYEBKAS TI BIAG [Ken ni Emeterio]



KAS man awan aniaman ni patay,
Awan pannakaibilangna; napanka
Naginana iti bangir a kuarto

Wen, kas man awan napasamak.

Awan nagbaliwan ti amin,
Nagtalinaed nga isu la nga isu.
Siak ti siak, sika ti sika ket ti duog
A biag a nagbinnuligan saan pulos
Nagaraw ken napabaro. No aniat'
Adda idi, nagtalinaed iti fondasionna.

Awagannak kadagiti daan ken sirok
Ti latok a nagan, kasaritanak
Iti alisto a wagas kas aramidem.
Awan duma ken diferensia tono
Ti bosesmo, dimo met inkawes
Iti rupam ti serioso ken leddaang;

Umisem-agkatawaka kas iti dati.
No maminsan, agbulbulitor
Ken agang-angawka; ngem dagitoy
Isuda ti ragsak kadata, ti familia.

Dimo pinalugodan a mamulitan
Sangkaamaan a nagan nga aywanmo
Binay-am ida a nagsao uray awan
Esfuerso wenno gannuatda--nga uray
Awan kadagitoy ti aniniwan ti al-alia;

Kayatna nga ipasimudaag nga amin
A banag ket naibaga, naiparikna
Naipaawat kas iyebkas ti biag nga
Inton kaano man, isu ti sigud a kalidad
Ti agnanayon a di pannakarakrak.

Daytoy kadi nga ipupusay karakteristiko
Ti situasion a mabalin nga awan aksidente?

Apay daytoy pakaburiboran ti panunotko,
Gapu kadi ta saan nga isut' turong imatangko?
Agur-urayak kenka, iti maysa nga interludio,
Ti maibaet a pabuya--manipud iti asideg a lugar
Wenno ti lugar nga asidegka laeng kaniak

Ket amin a kinasayaat, naimbag.
Awan masaktan; awan mapukaw.
Maysa a nasayud a pitik ti panawen
Ti panaguray, agsublinto kas iti dati,
No kasanonto ti agkatawa iti baet
Ti panaginnadayo--agkitatanto manen!

NARAGSAK NGA ALDAW DAGITI AMMA, AMA!    
.
.
.
.
.
KAS IYEBKAS TI BIAG
[Ken ni Emeterio]
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #ilokodaniw #kasiyebkastibiag #aldawdagitiamma #emeterio #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa





Daytoy Nga Aldaw: ALDAW DAGITI AMMA





KUNA ti dadduma a saan [kano] a kas ti panangrambak iti Mother's Day ti kinaimportansia iti pannakalagip ken pannakaselebrar ti Father's Day. Hmm...diak ammo no apay a nasaoda ti kasta? Ngem no abisigentay' a naimbag, biddut daytoy a panangipapan.

Ti panangrambak iti 'Aldaw Dagiti Amma ken Inna' ket agpada nga importante kadatayo nga annak tapno maipalagip no asino ken no ania ti akem dagiti nagannak iti inaldaw a panagbiagtayo, [wenno daytoy] ti wagas a panagyaman [kadakuada], panangrespeto, panangpatalinaed [linnangen wenno panagkikinnamayet] ti kinaurnos ken kappia iti tunggal kameng ti familia. Tunggal maysa kadakuada, adda bukodda nga akem nga iserbi iti familia ken kadagiti annak.

Isu mammet a naikkanda ti bukod a pannakalagip ken pannakarambak nga aldaw.

Kas pagammotayo, ti ina isu ti silaw [wenno lawag/rangrang] ti familia, idinto ti ama isu ti teddek wenno fondasion a nakaikumitan ti responsibilidad [kas ti panagdesision kadagiti banag nga importansia iti pagsayaatan wenno masakbayan ti pagtaengan nga idauloanna]. Agpadada nga ari ken reyna ti pagtaengan.

Ket no bilang mapundi ti bombilia [silaw], saan kadi a mabalin a suktan? Amman. Ngem no ti teddek [fondasion] ti marebba-- matuang ti pagtaengan. Matnag dagiti alikamen. Maparalisado ti sibubukel a pagtaengan. Ngem depende ti situasion ta agpadada met a mabalin a masuktan tapno mangabaroanan ken mairugi iti sabali a basingkawel ti biag.

Ngem aniaman ti agbalin nga akem dagitoy dua a mangidaulo ti pagtaengan, agpada ket agpadadanto latta nga importante iti pagsayaatan ti familia ta isuda ti mangibagnos, mangbalanse saan laeng a pannakataraon dagiti annak no di pay ket pannakaiwanwan ken mangbayabay kadakuada-- [espiritual, pisikal wenno pinansial man a banag] bayat ti panagdakkelda iti nakiro a lubong a paggargarawan.

NARAGSAK A PANNAKARAMBAK KEN NABARA A KABLAAW TI ALDAW DAGITI AMIN NGA AMMA. AGBIAGKAYO!
.
.
.
.
.
Daytoy Nga Aldaw:
ALDAW DAGITI AMMA
Dom. 21 Hun. 2o26
Wai, Maui
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #aldawdagitiamma #pannakarambak #naituding #fundasion #teddek #familia #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa

[Nabulod ti ladawan a nausar]


Ita Nga Aldaw Dagiti Amma



ANASAASKA iti aglawlawko ita
A kas ti angin a diak makita,
Wenno pul-oy nga umagibas--
Iti lagipko, nabatad pay laeng
Daydi kari a saannak a baybay-an
Nga agmaymaysa; ngem kasano
Ngarud pay a maaprosak 'ta rupa,
Ken mariknam bara 'toy agek
No nalamiisen ti pingping?
.
.
.
.
.
ITA NGA ALDAW DAGITI AMMA
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #aldawdagitiamma #ilokodaniw #putedadaniw #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa

Jun 15, 2026

Rekuerdo



SABALI pay a taldiap---

a naikupinen iti panid ti libro ti pakasaritaan ti biag ken ayat. Ngem padasen manen a lukiben. Padalanan a lagipen, imutektekan ti linabagna nupay adun a panawen-lam-ek, kuaresma, kalgaw, bagyo, arbis ken bisibis ti tudo a naibuyat ti tangatang iti panawen ken tiempo a naglabas---nabiagda laeng iti panunot, agpitpitikda iti puso ken agay-ayusda a kas danum-ubbog a di pulos maatianan dagitoy a lagip.

Idi daytoy a ladawan. Idi balasang ken baro. Idi agarem ti baro iti balasang, tallopulo ket tallo a tawenen ti napalabas.

Ah, batonlagip latta iti rekuerdo ti kalman...
.
.
.
.
.
REKUERDO
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#rekuerdo #daddumapay #lagip #taldiap #pakasaritaan #biag #ayat #lukiben #imutektekan #linabag #barokenbalasang #samiweng #rudyramrumbaoa #monicarumbaoa

[Nailitak ti ladawan iti balay ti balasang kalpasan ti maysa a party. Karaman a naala iti ladawan ti Dios-ti aluadna a kaanakak, Gilbert Rumbaoa]


May 30, 2026

Pasagid

 



ADDA dagiti tao [puera delos buenos] a nakaal-alisto a mangdillaw iti aramid ti sabali, ngem dida pay maatur ti bukod a biddut...
.
.
.
.
.
PASAGID
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaladaw #pasagid #paliiw #alisto #mangdillaw #aramid #sabali #maatur #bukod #biddut #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa

[Nabulod ti ladawan a nausar]

May 28, 2026

Kunak Man



NAGALUMANAY ti uni dagiti petalo
Ti rosas iti panaggibus ti Mayo,
Ngem nagpusaksak iti panangrugi
Ti umuna a bisibis ti tudo ita a bulan
Ti Hunio iti panawen ti panagrurusing.
.
.
.
.
.
KUNAK MAN
Rudy Ram. Rumbaoa
Wai, Maui
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#kunakman #ilokodaniw #itangaaldaw #nagalumanay #uni #petalo #rosas #mayo #nagpusaksak #bisibis #hunio #panagrurusing #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa


May 24, 2026

Ita Nga Aldaw



DIMO irugi ti aldaw iti maregmeg
nga inbati ti kalman. Tunggal bigat
Nga agriingtayo isu ti umuna nga aldaw
Iti tunggal aldaw a panagbiagtayo...
.
.
.
.
.
Ita Nga Aldaw
Rudy Ram. Rumbaoa
Dom. 24 Mayo 2o26
Wai, Maui
samiwiengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #ilokodaniw #maregmeg #kalman #tunggal #bigat #agriing #umuna #aldaw #biag #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa


May 23, 2026

Pasagid

 



SAANAK nga abalbalay no awan maaramidmo
Isu la ti pannakasapulmo, ken saanak nga abalbalay
No nagumaamon ipadawat wenno ibasuramon...
.
.
.
.
.
Pasagid
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#pasagid #abalbalay #masapul #nagumaan #ipadawat #ibasura #samiweng #ayat
#rudyramrumbaoa

[Nabulod ti ladawan a nausar]

Ita Nga Aldaw




PINADASKO ti nagpanunot
Iti sabali nga agrima a balikas,
Ngem kuna ti ay-ayatek:
"Siak la ti panunotem. Agtugaw
Ken aginanaka iti kaaddak---
Ti bagim nakarima kaniak..."
.
.
.
.
.
Ita Nga Aldaw
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #rima #balikas #ayayaten #bagi #nakarima #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa

Naimas ti Luto ni Iddo



INIMBITARAN ni Iddo ni Ampianita a mamigat iti balayda kalpasan ti nagpatnag a trabahoda. Agtrabaho ni Iddo iti Maintenance Department idinto a kahera ni Ampianita iti cafeteria ti hotel a pagtrabahuanda nga agpadpada iti Lahaina. 

Daytoy ti linuto ni Iddo sana inyupriser ken ni Ampianita. Kasta unay ellek ti babai sana kineddel ti bakrang ni Iddo. Uray la napakiok ti lalaki sana pinerreng ni Ampianita...

To cut the story short, ammokon ti nagrehistro iti panunotmo, Kompad. Ket wen ana pay ngarud no di mapan a kasata. Ammomon no aniat' sumaruno a mapasamak, hehe!
.
.
.
.
.
Ti La Adda, N.o7
Naimas ti Luto ni Iddo
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#tilaadda #luto #iddo #ampianita #pammigat #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa


May 15, 2026

Puted a Daniw



AGGUNAYAK kadagiti kurba a pagnaan ti dara
Italmegko dagiti nagsarimaddeng a lalaem tapno
Mangngegda ti musika, rummuar ti tubbog ti bagi
Ket serkenna amin a bassit a lussok iti siudad, mangparnuay
Ti simple nga ayug a mangtiliw iti atension ti lapayag.

Agbaniagaak kadagiti lugar a diak pay napanan
Sadiay, awan ti nalawag a pagilasinan
Ket amin a balonko imetna ti nagkaadu a saludsod;

Ngem mabigbig ti pagdaliasatan babaen iti pagilasinan
Ti maysa nga ayamuom wenno maysa a bangbanglo,
Kas iti kudil ti ay-ayaten; mabigbig ti maris ti mata---
Ngem dinto pulos mabalingling wenno mapusipos...
.
.
.
.
.
Naadaw iti paset ti daniw "Panagbaniaga"
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #ilokodaniw #putedadaniw #panagbaniaga #aggunay #kurba #pagnaan #agsarimaddeng #lalaem #musika #tubbogtibagi #lussokitisiudad #ayug #mangtiliw #atension #saludsod #mabigbig #pagdaliasatan #pagilasinan #ayamuom #kudiltiayayaten #maristimata #mabalingling #mapusipos #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa

[Nabulod ti ladawan a nausar]

Puted a Daniw



INTURONGNAK kadagiti bantay
ken dagiti nakaun-uneg a teppang
ti napintas a buya ti panagtennag
ti danum iti dissuor nga agturong
iti sentro ti lubong, Ken wen,
nagalinggagetak gapu't butengko
dagitoy a teppang a pumada iti amin
a misterio---pagsiddaawan, ngem
nakaay-ayat ti kinadatdatlagda.
Ket ti kasumbangir a teppang
ti nalawa a bariwangwang,
naunnatda a kas iti lubid ti arpa
a maipalladaw iti bantay a kaarngi
ti rangtay a pagdaliasatan a maisilpo
iti agpada a sikigan dagiti teppang;
gapuna a nairut ti galut ti nabara
nga arakup ti panagpagayan kalpasan
a natupakan no mano a tawen ti nalawa
a giwang tapno maikkan gundaway
nga agsarakta ti daytoy nga aldaw
iti asideg ti karayan, iti asideg ti atep
ti lubong tapno 'yawatmo dagita ima
ket kunam: "Umayka, isurok kenka ti agsala."
.
.
.
.
.
Naadaw iti paset ti daniw "Nakakaskasdaaw"
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

#itangaaldaw #ilokodaniw #putedadaniw #nakakaskasdaaw #inturong #bantay #teppang #dissuor #danum #agturong #nagalinggaget #mistero #datdatlag #kasumbangir #bariwangwang #lubidtiarpa #pagdaliasatan #sikigan #nairut #galut #panagpagayam #giwang #gundaway #ateptilubong #isuro #agsala #samiweng #ayat #rudyramrumbaoa

[Nabulod ti ladawan a nausar]


May 11, 2026

FLY TRAP PLANTS




OPPSSS!!! Dika umisem iti kasta ta saan a kas ti nagrehistro iti panunotmo dayta, Kompad.

FLY TRAP Plants ti nagan ti mula, Kompad. Ammom itan, wen?

No apay a napanaganan iti Fly Trap, Kompad? Kastoy ngay, ne. No masulisog dagiti insekto a sumrek gapu ta maangotda ti nasam-it a tubbog ti mula, matnagda iti uneg ket dida pulos makaruaren ta agserra ti kalubna. Ngalngalen ken kanen ti mula dagiti sumrek tapno mapirpirsay iti babassit ken al-alisto a matunaw agingga a tilmonenna nga ipababa ida nga agbalin a taraonna. 

Kastoy met laeng ti Venous Fly Trap Plants.
.
.
.
.
.
Ti La Adda, N.193
Rudy Ram. Rumbaoa
samiwengekanayatnirudy.blogspot.com

#tilaadda #flytraps #venousflytraps #mula #klase #ammuen #samiweng #ayat
#rudyramrumbaoa

[Nabulod ti ladawan a nausar]