Ni Rudy Ram. Rumbaoa
"NO place like home," kasta ti pagsasaoda.
Ti Filipinas ti kapintasan a lugar a pangrambakan ti Paskua. Saan laeng a Katoliko a pagilian, relihioso ken debosionado pay dagiti tattao. Serioso a makipaset dagiti umili iti panagsagana ti panakarambak iti panakaipasngay ti Mannubbot-- gistay makabulan ti kabayag iti panagrambak a mangrugi iti Misa de Gallo/Aguinaldo, Disiembre 16 ken agpatingga iti Enero 6 a Piesta dagiti Tallo nga Ari.
Iti siam nga agsapa, mapunno dagiti simbaan kadagiti deboto a mapan agatendar iti Misa de Gallo/Aguinaldo. Iti karabian ti bisperas ti Paskua, kastanto manen iti kaadu dagiti tattao a mapan saan laeng a makipagrambak iti panakaipasngay ti Mannubbot ngem agdengngeg iti Nasantoan a Balikas ti Apo.
Anian a nagragsak! Kasta ti anag ti Paskua... iti Filipinas!
Arigna a maysa a gameng ti Paskua para kadagiti kristianos ken pagano ta ditoy a mapataud ti miryad iti ritual ken tradision ti Paskua iti Filipinas. Maysa a kalatakan isu ti panagaramid iti parol. Ti lampara a nasukogan/natabasan iti sinanbituen ken maibitin wenno maisab-it iti tunggal pasdek negosio ken iti pagtaengan a mangpadaeg pay iti Paskua.
Nagbalinen a tradision ken paset ti kultura iti agaramid ti parol.
Awan sardayna iti panakadiskobre kadagiti agkakapintas a bambanag no palabsam ti Paskua iti Filipinas.
No mairana nga addaka sadiay Filipinas iti panawen ti Paskua, pasiaren ti San Fernando, Pampanga-- ditoy iti pakakitaan ti Giant Christmas Lantern ken naawagan pay a kas "Christmas Capital of the Philippines." Ti konsierto a Pamaskua a kanayon a maangay iti parke iti sentro ti Kamanilaan. Sabali laeng ti napintas a buya ti Maynatinis Nativity Parade ken Magical Christmas Festival. Ti ipampanakkel ti Laoag a Laoag City Lantern Parade, ti Pastores Bikol Folk Festival ti Bicol, dagiti paputok ken dagiti nangayed a parambak ti Baro a Tawen iti intero a pagilian.
Kunada a Christmas Capital ti Filipinas iti lubong. Agpayso ngata?
Mabalin nga adda kinapudnona. Iti Filipinas laeng ti pakakitaan ken kabayagan a lugar a mangrambak ti Paskua, umabot iti ngan-ngani uppat a bulan. Mangrugi iti Setiembre ken aggibus iti umuna a lawas ti Enero ti sumuno a tawen.
Iti Filipinas, makita dagiti nadumaduma a dekorasion ti Christmas a naibisti kadagiti malls, department stores, supermarkets, iti simbaan, kapitolio, city hall, parke ken iti pagtaengan. Wen ta uray kanunumoan a kita ti kalapaw iti Filipinas, adda sadiay a nakabitin wenno naisab-it ti parol. Nasukog babaen iti kawayan ken nabungon iti papel de japon, palatang ti saba, bunga ti ipil-ipil wenno kompurme ditan a mangpadaeg ken mangpataud iti naisangsangayan a buya.
Kaaduanna met a parol, adda iti tengngana ti Bethlehem wenno Nativity. Dagitoy a buya ti mangyasideg ti rikna iti pudno nga anag ken kaipapanan ti Paskua. Agtaeng kenka. Iti puso...
Dagiti dadduma pay nga aramid a kas iti walis-tingting [broomstick] a napinturaan iti puraw ken agserbi a kas krismas tri, wenno adda dita dagiti magatang iti Divisoria ken supermarket a nagduduma ti marisna a Christmas lights.
Iti pay Filipinas ti pakakitaan ti kaaduan a tattao iti saan a maturog no bisperas ken kaaldawan ti Paskua wenno iti bisperas ti Baro a Tawen. Sangsangkamaysa ti mangibinglay ken makipaset iti taraon a maidasar iti lamisaan. Noche Buena ken Media Noche.
Sa maysa pay, iti laeng Filipinas ti pakakitaan kadagiti bumalaybalay a carolers. Gistay rinabii nga adda agpaskua, ken uray pay iti agsapa no malpas ti Misa de Gallo/Aguinaldo.
Iti Filipinas kalpasan ti midnight wenno Misa de Gallo/Aguinaldo, saan a kompleto no awan ti puto bumbong, suman, kape wenno hot tea. Daytoy ti kunada a "main event" kalpasan ti misa.
Ngarud, no agpayso man a ti Filipinas ti Christmas Capital ti Paskua iti intero a lubong a saan laeng a kabayagan a pagilian a mangrambak iti Paskua, a ket dakkel a pakaidayawan dagiti Filipinos daytoy. Saan la a dayta, makaawis pay kadagiti turista a mapan agpasiar iti Filipinas.
Basta natapugan ti bulan nga agpatingga iti "ber," dayta ti indikasion iti panangrugi ti Paskua. Mangrugi a maipatayab dagiti ayug Pamaskua kadagiti radio stations, malls, department stores, supermarkets ken uray pay iti bukod a pagtaengan. Mangrugin dagiti umili nga agsagsagana a mangpasangbay iti karagsakan a pasken ti tawen.
Ket ti parol wenno christmas lanterns ti kadakkelan a pamastrekan ti negosio iti kastoy a tiempo. Sabali laeng ti paputok wenno firecrackers.
Manipud iti amianan agpatingga iti abagatan, iti daya agingga iti laud, makita dagiti nadumaduma a klase ken sukog dagiti parol a naikkan pay iti nagduduma ti marisna a christmas lights a mangpapintas ken mangpadaeg iti buya ti parol iti rabii. Arigna ti kulintaba nga agpatay-sindi dagitoy naimontar a silsilaw iti parol.
Masansan a dagiti marginized people wenno dagiti balud ken nakurapay ti ad-adda nga agaramid iti parol. Napintas daytoy a nayon ti pamastrekanda. Iti dadduma a komunidad, agpakontesda para iti kapintasan a parol. Ti mangabak ket umawat ti gunguna.
Awanen iti sabali a paset ti lubong iti pakakitaan ti kastoy kadaeg ken kaaduna nga agkakapintas a mabuya ken adda kayatna a sawen a parol. Naglalaokan iti nagduduma a selebrasion a kas iti Misa de Gallo/Aguinaldo, Pamasko sa mga Bata, Caroling, Christmas Decor/Lantern Competition, bonus, paputok, kdpy.
Ken ne, agited pay dagiti dadduma a kompnia [iti negosio, pribado ken iti gobierno] kadagiti empleado iti christmas bonuses ken 13th month pays.
Hmmm....
"Beer......zzzzz"***
___________________
"NO place like home," kasta ti pagsasaoda.
Ti Filipinas ti kapintasan a lugar a pangrambakan ti Paskua. Saan laeng a Katoliko a pagilian, relihioso ken debosionado pay dagiti tattao. Serioso a makipaset dagiti umili iti panagsagana ti panakarambak iti panakaipasngay ti Mannubbot-- gistay makabulan ti kabayag iti panagrambak a mangrugi iti Misa de Gallo/Aguinaldo, Disiembre 16 ken agpatingga iti Enero 6 a Piesta dagiti Tallo nga Ari.
Iti siam nga agsapa, mapunno dagiti simbaan kadagiti deboto a mapan agatendar iti Misa de Gallo/Aguinaldo. Iti karabian ti bisperas ti Paskua, kastanto manen iti kaadu dagiti tattao a mapan saan laeng a makipagrambak iti panakaipasngay ti Mannubbot ngem agdengngeg iti Nasantoan a Balikas ti Apo.
Anian a nagragsak! Kasta ti anag ti Paskua... iti Filipinas!
Arigna a maysa a gameng ti Paskua para kadagiti kristianos ken pagano ta ditoy a mapataud ti miryad iti ritual ken tradision ti Paskua iti Filipinas. Maysa a kalatakan isu ti panagaramid iti parol. Ti lampara a nasukogan/natabasan iti sinanbituen ken maibitin wenno maisab-it iti tunggal pasdek negosio ken iti pagtaengan a mangpadaeg pay iti Paskua.
Nagbalinen a tradision ken paset ti kultura iti agaramid ti parol.
Awan sardayna iti panakadiskobre kadagiti agkakapintas a bambanag no palabsam ti Paskua iti Filipinas.
No mairana nga addaka sadiay Filipinas iti panawen ti Paskua, pasiaren ti San Fernando, Pampanga-- ditoy iti pakakitaan ti Giant Christmas Lantern ken naawagan pay a kas "Christmas Capital of the Philippines." Ti konsierto a Pamaskua a kanayon a maangay iti parke iti sentro ti Kamanilaan. Sabali laeng ti napintas a buya ti Maynatinis Nativity Parade ken Magical Christmas Festival. Ti ipampanakkel ti Laoag a Laoag City Lantern Parade, ti Pastores Bikol Folk Festival ti Bicol, dagiti paputok ken dagiti nangayed a parambak ti Baro a Tawen iti intero a pagilian.
Kunada a Christmas Capital ti Filipinas iti lubong. Agpayso ngata?
Mabalin nga adda kinapudnona. Iti Filipinas laeng ti pakakitaan ken kabayagan a lugar a mangrambak ti Paskua, umabot iti ngan-ngani uppat a bulan. Mangrugi iti Setiembre ken aggibus iti umuna a lawas ti Enero ti sumuno a tawen.
Iti Filipinas, makita dagiti nadumaduma a dekorasion ti Christmas a naibisti kadagiti malls, department stores, supermarkets, iti simbaan, kapitolio, city hall, parke ken iti pagtaengan. Wen ta uray kanunumoan a kita ti kalapaw iti Filipinas, adda sadiay a nakabitin wenno naisab-it ti parol. Nasukog babaen iti kawayan ken nabungon iti papel de japon, palatang ti saba, bunga ti ipil-ipil wenno kompurme ditan a mangpadaeg ken mangpataud iti naisangsangayan a buya.
Kaaduanna met a parol, adda iti tengngana ti Bethlehem wenno Nativity. Dagitoy a buya ti mangyasideg ti rikna iti pudno nga anag ken kaipapanan ti Paskua. Agtaeng kenka. Iti puso...
Dagiti dadduma pay nga aramid a kas iti walis-tingting [broomstick] a napinturaan iti puraw ken agserbi a kas krismas tri, wenno adda dita dagiti magatang iti Divisoria ken supermarket a nagduduma ti marisna a Christmas lights.
Iti pay Filipinas ti pakakitaan ti kaaduan a tattao iti saan a maturog no bisperas ken kaaldawan ti Paskua wenno iti bisperas ti Baro a Tawen. Sangsangkamaysa ti mangibinglay ken makipaset iti taraon a maidasar iti lamisaan. Noche Buena ken Media Noche.
Sa maysa pay, iti laeng Filipinas ti pakakitaan kadagiti bumalaybalay a carolers. Gistay rinabii nga adda agpaskua, ken uray pay iti agsapa no malpas ti Misa de Gallo/Aguinaldo.
Iti Filipinas kalpasan ti midnight wenno Misa de Gallo/Aguinaldo, saan a kompleto no awan ti puto bumbong, suman, kape wenno hot tea. Daytoy ti kunada a "main event" kalpasan ti misa.
Ngarud, no agpayso man a ti Filipinas ti Christmas Capital ti Paskua iti intero a lubong a saan laeng a kabayagan a pagilian a mangrambak iti Paskua, a ket dakkel a pakaidayawan dagiti Filipinos daytoy. Saan la a dayta, makaawis pay kadagiti turista a mapan agpasiar iti Filipinas.
Basta natapugan ti bulan nga agpatingga iti "ber," dayta ti indikasion iti panangrugi ti Paskua. Mangrugi a maipatayab dagiti ayug Pamaskua kadagiti radio stations, malls, department stores, supermarkets ken uray pay iti bukod a pagtaengan. Mangrugin dagiti umili nga agsagsagana a mangpasangbay iti karagsakan a pasken ti tawen.
Ket ti parol wenno christmas lanterns ti kadakkelan a pamastrekan ti negosio iti kastoy a tiempo. Sabali laeng ti paputok wenno firecrackers.
Manipud iti amianan agpatingga iti abagatan, iti daya agingga iti laud, makita dagiti nadumaduma a klase ken sukog dagiti parol a naikkan pay iti nagduduma ti marisna a christmas lights a mangpapintas ken mangpadaeg iti buya ti parol iti rabii. Arigna ti kulintaba nga agpatay-sindi dagitoy naimontar a silsilaw iti parol.
Masansan a dagiti marginized people wenno dagiti balud ken nakurapay ti ad-adda nga agaramid iti parol. Napintas daytoy a nayon ti pamastrekanda. Iti dadduma a komunidad, agpakontesda para iti kapintasan a parol. Ti mangabak ket umawat ti gunguna.
Awanen iti sabali a paset ti lubong iti pakakitaan ti kastoy kadaeg ken kaaduna nga agkakapintas a mabuya ken adda kayatna a sawen a parol. Naglalaokan iti nagduduma a selebrasion a kas iti Misa de Gallo/Aguinaldo, Pamasko sa mga Bata, Caroling, Christmas Decor/Lantern Competition, bonus, paputok, kdpy.
Ken ne, agited pay dagiti dadduma a kompnia [iti negosio, pribado ken iti gobierno] kadagiti empleado iti christmas bonuses ken 13th month pays.
Hmmm....
"Beer......zzzzz"***
___________________
