Panangpalubos, Panangpasangbay

agpakadaka gayamen, beinte dos kuatro. kitaem, di la namin-ano ti aldaw ken bulan a naglabas. ngem agyamanak kenka uray adu dagiti karit ken pannubok iti biag a nagpasarak. kinabaelak ida nga imbaklay iti abaga ti dagsen ken bantotna. bassit man ti dawa ti balligi a nagapasko ita, ipempenko ida iti sangapulo ket dua a sarusar ti pakataraonan. mariknak ketdi a natuknok ti langit gapu’t ragsak. ket uray diak nagun-od wenno diak pay rinugian a gun-oden ti dadduma nga arapaap, agyamanak ta nagbalinka a paset...

iti isasangbay ti ubing a tawen, bay-am, taliawenka a nagbalin a pasetko. padasek a purosen ti napimpintas pay a masakbayan. kangrunaan ti amin, padakkelek ken palawaek ti pammatik iti Dios nga isu ti mangas-asibay ken mannarabay kaniak, ti pamiliak ken kadagiti amin a makaam-ammo kaniak.

kablaawan ken dumanonka tawen, beinte dos singko!.

.

.

.

.

.

panangpalubos, panangpasangbay

rudy ram. rumbaoa

mar. 31 dis. 2o24

wailuku, maui

samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

 

Tawen ti Kayo Nga Uleg ti 2o25

 

1965, tawen met la ti uleg idi. inton agpakada ti duog a tawen ket sumangpet ti ubing a tawen, tawen ti kayo nga uleg ti 2o25. mano metten ti napalabsak a tawen ti uleg sipud idi?

awan. kunak lang. piman...

.

.

.

.

.

tawen ti kayo nga uleg ti 2o25

rudy ram. rumbaoa

samiwengkenayatnirudy.blogspot.comsamiwengkenayatnirudy.blogspot.com

[nabulod ti ladawan a nausar]

BARO A TAWEN KEN KULTURA

MAARAMID wenno mapasamak tI Baro a Tawen no agrambak ti maysa a kultura iti maudi a paset ti maysa a tawen ken iti panangrugi ti sumaruno a tawen.

[Ti kultura iturongna/itudona a kas aktibidad a tuladen ti tao. Ken maysa daytoy a symbolic structures [simboliko nga istruktura] a mangipaay iti naisangsangayan ken importante nga aktibidad.

Karaman iti kultura ti arte, pammati ken institusion ti populasion a maipasa iti tunggal henerasion nga aglabas. Naawagan pay ti kultura nga "isu ti dalan ti biag para iti intero a sosiodad."

Iti kultura karaman ditoy ti tignay, moda, lengguahe wenno pagsasao, relihion, ritual, ay-ayam ken ugali a pagtuladan/pagwadan a kas iti linteg ken ti kinadalus ti kababalin, ken ti sistema ti pammati a kas arte.]

Agrambak ti amin-amin a kultura iti Baro a Tawen maibasar iti rukod ti tunggal kalendario ti tawen.

Iti pagilian nga iturayan ti Gregorian calendar, marambakan ti Baro a Tawen iti Enero 1, a daytoy a petsa ti maipagarup ken maibilang a kadakkelan a pasken para kadakuada.

Nagbalinen nga ugali wenno maulit-ulit nga aramiden, a mangrugi ti Roman Calendar Gardens iti umuna nga aldaw ti Marso. Nupay kasta, ti Enero ti gagangay a panagrambak ti konsul dagidi nagkauna a Romano kalpasan a nagtugaw ken nagturayda iti gobierno [ti Roma].

Ngem binaliwan ni Julius Caesar, nagturay iti 47 a tawen a.C., ti sistema ken binukelna ti bukodna a kalendario a naipasurot iti naganna, ti Julian Calendar. Binaliwan ken pinadakkel ni Marco Antonio, konsul iti 44 a.C., idi tiempona ti nadanonanna a klase ti kalendario, kasta met ti inaramid ni Emperador Agustus Caesar idi 8 a.C. ken uray pay ni Papa Gregorio XIII idi tawen 1582-- nga isu ti maar-aramat a klase ti kalendario iti agdama. Mangrugi iti dayta a kalendario ti Enero 1. Adda ugali idi iti Gregorian calendar a marambakan ti rugi ti tawen maipapan wenno mainaig iti relihion kabayatan ti Middle Ages.

Iti panagwaras ti kultura iti akinlaud a pagilian ti sabasabali a paset ti lubong bayat ti 20th century, nagbalin a kaugalian ken uniberso ti petsa nga Enero 1, uray pay dagiti pagilian nga addaan iti bukod a panagrambak ti Baro a Tawen a kas iti Tsina.

Iti agdama, nagbalinen a naindaklan a pasken ti panagrambak ti Baro a Tawen iti sangalubongan. Dagiti dadakkel a siudad iti lubong a kas ti New York, mangrugi ti selebrasion iti bisperas [31] ti Baro a Tawen ket kalpasanna, maisaruno ti awan sardayna a panagpaputok kadagiti nagduduma a klasena ti palpalibbaang.*

.

.

.

.

.

BARO A TAWEN KEN KULTURA

Rudy Ram. Rumbaoa

samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

[nabulod dagiti ladawan a nausar]