Samiweng. Daniw. Sarita. Salaysay. Damdamag, Kdpy.

Mar 16, 2019

Ti Ladda

kunak man, piman...


"no awanka bayat panagrigatko,
diak kayat a makitaka
iti panagballigik..."

Ti Ladda

kunak man, piman...


"kas met iti ayat ti isem,
makaay-ayo a buyaen
ngem alisto a makaakar..."


Ti Ladda


murmuray ti bigbigat kadagiti pada a nagpuyat...
hm, 13 marso 2o19
maui 

Ti Ladda...

Ti rabiim isut' aldawko...
HM, 15 Marso 2o19

Ti Ladda...

[Bukod nga ala a ladawan]

Sikat' mangpasidap kadagiti matak
uray siak ti nagpatnag a nagpuyat,
kenka ti liwliwa--
maabbukay 'toy riknak.

Ti aldawmo isut' rabiik,
ti rabiim isut' aldawko...


TI LADDA
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com


Mar 9, 2019

Kunak Man...

[Nabulod ti ladawan a naaramat]



maysa nga aldaw iti bulan
ti Marso, mariknak darang
ti init, madaripespes
pagan-anay iti ling-et
ngem agkutiperper dagiti lasag
iti nalamiis a palayupoy
ti umagibas nga angin--

kalgaw iti lawag ngem
panawen lam-ek iti sipnget...



KUNAK MAN: DAGITI PUTED A DANIW
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
[cr]03.2o14/repost: o3.o9.2o19

Mar 4, 2019

No Koma Laeng

[bukod nga ala a ladawan



Aniat' maganab a gunguna
iti yuumay ken ipapanko?

Sadino ti 'yan ti panait 
a pakuros ti pagabel 
iti lagisi a pagbiagko?

Iti sirkulo ti espera ti biag, 
adu dagiti naimbag a tao; 
ngem mapuoranda 
ken agbalin a tapok--
ngem sadino ti 'yan ti asuk?

Maited kadi lattan ti kaasi 
tapno mayarigak iti kimriit 
a prutas, maguped ti puonko
babaen iti kumpay dagiti espera; 

ah, ti asi, leddaang, panagkurap
ti mata, kinaderrep-kinarugso 
ti lasag, madalusan kadi ngarud
a mamimpinsan ti rugit?

Nupay sitatanang a tinagikuanak 
ti piman a panagbiag, naramanak 
met apagapaman 
ti sam-it dagiti balikas 
nga inyula ti lubong, 
ngem nagngudo ti relasion 
nga isu ti innak ipapanaw, 
isisina--kasla ang-angaw 
ti tagtagainep 
iti amin a panagbiagko.

Ngem no koma laeng 
agbati ti nagan ti ragsak
a kalikagumak, siasino
ti makaanus kaniak
a mabati nga agmaymaysa;
ti kadi naamnaw nga arak?

Ngem ammok nga agtalinaed
nga iggem a nairut ti dakulap 
ti sangabaso nga arak 
tapno awan siasino
a manginum iti daytoy.

No koma laeng adda okasion
nga agserbi kadagiti mannurog,
no laeng adda pagpatinggaan
daytoy atiddog, nawasnay
a dalan ken pagdaliasatan
ti ginasgasut-rinibu a tawen,
awan mabalinan ti pusok
a mangtubngar no di agbanag
a tapok dagiti nailasaganen 
a namnamak-- ngem kabaelak
ti agruting kas iti kayo, agsubual 
manen kadagiti berde a minuyongan
no la ketdi ilalaak ti nakaparsuaan
nga inted ti lubong.

Gapu ta matagikuak amin
daytoy a lugar nga addaan
iti dua a ridaw-- ti biag ken patay;
ti pusok laeng ti agleddaang
iti panangisukona ti kararuak
a saan man pulos makarikna
iti ragsak bayat ti panagbiagko
iti lubong, ngem ammok 
nga addaak iti salinong ti kappia
a saan a naited ti inak
a nangipasngay kaniak...



NO KOMA LAENG
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com



Feb 27, 2019

Kunak Man...

[Bukod nga ala a ladawan]


Naragsak nga isem
sangkatedted a lua
kaatiddugan a milia
kabassitan a tawen
maysa a kulibangbang
billit nga agtayab
naragsak nga aldaw
naliday a rabii...



KUNAK MAN/DAGITI PUTED A DANIW
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
[cr]biag.o2.2oo7


Jan 29, 2019

Ay, Gasat!

[Nabulod ti ladawan a naaramat]


O, sika me' gayam, p'ri. Ala, ke', agtugawka ta danggayannak nga aginum.
'Nia ti kayatmo: bir, gin, kok, wenno pondador? Wen, natikagan ngarud 
ti karabukobko isu a kayatkot' uminum.

Ah, bir ti kayatmo. Ala wen, 'tugawmo ngarud. Kitaem man lat' biag. Kaano
'di naudi a jammingta?

Hehe, dua gayamen a tawen ti napalabas. Agmaymaysaka kunam, p'ri?
Wen ngarud. O, komusta ngay? Dimo kuna a maumaam manen ni baketmo? Saan me' lang. Husto ti kunam, p'ri. Ay-aywem kada lalailoem latta bareng siakto manen ti agbalin a kumpadrem no makabukelkayo. 'Gurayka, p'ri, haytekka metten. Wen, nakaselponka gayamen. Ngem 'gurayka, ammom me' la nga usaren? Ke' dinak kusilapan, a. Agang-angawak la'ng, wen?

Problema kunam, p'ri? A, wen. 'Tay ngarud pumanawak idiay balay, kunam la no addada iti kongreso nga agdedebate. Ay, dagiti kabbalayko ti kunam, p'ri? Wen ngarud. Daytoy ke' madi ti masapa a maasawaan, awan lat' kooperasionda iti tunggal maysa. Kasda la aso ken pusa nga aggaapa. Ti imasna, agdepdependarda  me' kada pader ken maderko. Ken ti kasiudotko unay, bigbigat a debate. Kumporme ditan a dida pagkikinnaawatan. Dimo pay ketdi ammon no agsisinnungbatda wenno aggaapada gapu ti kinapigsa ti bosesda a kas man 'tay trumpeta a makatitileng a denggen. Napia pay 'tay musika, 'ray no napigsa, maawatam me.' Ameynabolka me' la'ng ti kunak, p'ri?

Sika ngay, p'ri, komusta me' buhay may asawa? Nas'yaat kunam, p'ri? Napia pay ngarud kenka ta paisi-isi lang. Siak ngarud, awanen. Agbaakaksan! Ti kunam, p'ri, taym wil kam to mi olso? Ngem kaano? 'Ton awanen amin nga ur...a, este, ti buokko ti kunak, p'ri? Ne, ne, di pay 'wanen ti piyoturkon? Sika pay me' ngaurd ti planok nga agbalin a bes men no kaskasano.

A, ti pammagik, p'ri? Ammom me' kadatao, kaay-ayok ti ageksersays 'su a medyo maskulado bassit ti pammagik. Kayatmo a maammuan no sadino ti nagbadibildingak? Wen, p'ri, iti Ranada Pisikal Pitness Gim ditoy siudad ti Laoag. Wen, nalaka la'ng ti pagbayad. Apordabol. 

Ti kunam, p'ri, apay a napanunotak ti agbadibilding? Kastoy nay, mahiligak ngamin agbuya iti resling, sika! Naay-ayoak. Sa maysa pay, bareng maay-ayo dagiti tsiks kaniak. Siak ti kunam, p'ri? Ay, saanko a napatennag ti pagrayoak a Susan-ko. 'Tay aglanglanga nga Angela Perez a bold star iti pelikula ti kunam, p'ri? Wen, 'su didiay! Nangato ti arapaapna, dinak sa kayat. Langit isuna, dagaak la'ng. Hehe, kurangna la a dumagaak san, kunam. 

Ti kayatmo a sawen, p'ri, malasak? Agpayso ti atapmo. Matnag me' la'ngen ti bulong ti kalendario iti tawenko a treinta uno, dinak me' la'ngen sungbatan ni Susan-ko. A, ti namnamak kunam, p'ri? 'Wan sa man lang. Ad-adaywannak ti gasat, sika! Mano a tawen nga agar-aremakon, limanton? Ne, ke' dinak ellekan, a! Agpayson sa ti kuna 'di mannalado a taga-San Nicolas a saanak a makasapul iti kapunganko. Kunak, dika umisem. Kayatmo ta pasubsobanka? 'Su ngarud ta ibagbagak ti pudno kenka. 

Siak, p'ri, mamati iti agtaltalado? No dadduma, wen. Ngem kaaduanna, agkibaltang me' ti ibagada. Hal-at amin a di mangan-anon! Ne, dimo ibaga nga agbaroak nga aglakay no 'su ti patpatiek? A, saan me' ngata. Diak me' ketdi isuko ti banderatayo a lallaki, ke.'


Ne, itangguapmo me' 'ta birmo ta dinak lattan mulmulenglengan. 'Pia pay 'tay sunggo ta kudkod a kudkod no 'wan maaramidna. Ngem peks la'ng daydiay, wen? Diyok lang. Dimo man la ammon ti maangawen. Ala, uminumta ketdi ke' ngilngilawen ta kataymo. Dimo pakadanagan ti pagbayadta, iskay is da limit. Siak ti makaammo. Agestoriata kad' latta ta pambaranta metten ti agpinnadamag. Baliwanta ti topiko kunam, p'ri? Siyur! Is ap to yo.

Ti paggugusto ni Susan, p'ri? Siempre, 'tay guapo a kas kaniak, a! Ti kayatmo a sawen, p'ri, aydolnak? Ne, dika umisem ti kasta, a, numuna ta nakagaygayad ti iisemam. Kurangna lang a sumrek ti maysa a pinggan dita bungangam.

'Gurayka, peks la'ng didiay, wen? Pudno ti kunam, p'ri, aydolnak? Ops, dinak man ang-angawen ti kasta amangan ketdi no mamatiak kenka, hehe. Ngem sabagay, ameynabolak me' ti kunam. Ay em beri hambol yo no. Mamatiak ti kunam. Ay wen, saan ngata ti kinakua...ti di pagayatan ni Susan kaniak, p'ri? Ti kinapugotko ti kunak, p'ri. Wat yo tink? Ne, ke' adayo a digo ti kunam, p'ri? Agpayso! Wenno ti kinakuttongko idi? Bat dat was bipor kunam, p'ri? No ngata la at-atiddog ti buokko, amangan no mapagbiddutannak a Palito, hehehe! 'Pay ngata? Natarakiak me' a lalaki ti kunam? Ala, kasta ngata ti naikari a gasatko kunam, p'ri?

KASANO a naam-ammok ni Susan kunam, p'ri? Hep-hep, dimo ibaga a dita kua... ti nagam-ammuanmi, p'ri? Kayatko a sawen, idiay ayuyangtay' dita lumaud a paset iti siudad. Ne, ke' saan me,' a. Saanakon a mapmapan dita 'mangan no makaalaak iti eyds. Rimember ti kunada, der is no layp apter eyds. Dayta ke' ti pagbutbutngak idi kanayonnak nga awisen dita. Kasla dika makaramraman. Adda la ngarud ni baketmon a pangiyauya-oyam, ngem 'wan latta kunam. Wen, kasta a talaga ti biag. Nanamem me,' a, ti tinaktakaw a ragsak sagpaminsan. Agmudel kunam no 'su la nga isu ti pangiyasaam? Ke' adda kenka daytan, a! Sabagay, wans in awer layp taym a kunada, di me'?

Ni Susan, p'ri? Disente didiay. 'Tay kunakon, ay neber bilib in da pers taym ay mit her. Diak maigawid ti napegges a panagbomba 'toy pusok. Kasla adda dua a nuang nga agsangsangdo iti barukongko no adda gundaway nga agpatangkami. Ay, kunam la no maysaak nga anghel a tumaytayok iti ragsakna kadagiti rabaw ti ulep. Ti kunam, p'ri, mabalinak a mannaniw? Rayt! In pak, nagipatulodak payen ti daniw dita Bannawag ngem di me' maipablaaken. Yo min, dika mamati, p'ri? Amman! Adun ti naitedko ngem amamang pay nga agur-urayak. Ti makadakes, saan sa ketdi a makapasa iti pagrukodanda, a! 

Ni Susan, p'ri? Kastoy ngay, nagam-ammokam' ken ni Susan dita Ilocos Norte Provincial Hospital. 'Nia ketdin a gasatko, kunam. Nalab at persaytak, sika! Wen, p'ri, husto ta utekmo, este, adda iti panunotmo, nars me' ni Susan. Korek! Narsak met. Madamakam' idi nga agrarawns kadagiti pasiente a kaduami dagiti doktor ken sabsabali pay a narses.

Adda agasak idi a pasiente. Mainyeksionan. 'Di itudokko ti dagum ti inyeksion, sabali ketdin ti nakaitudokanna. Apay kunam, p'ri? Sabali ti sirsirigek 'di. Ni me' Susanen. Perme a nagpintas panagkitak kenkuana iti dayta a gundaway. 'Di kitaek ti pasiente, kunam pay, kasla leon metten a kumilawen iti pungtotna ata iti me' gayam patongna ti nakaitudokan ti eringelia imbes iti takiagna. Kunam pay, el-ellekanen dagiti padana a pasiente gapu ti ut-otna ngata, a. Napatulangan siguro, piman. Ket? 'Nia pay, sinuspensonak ti bumaketen a balasang a tsip narsmi.

Ket sino me'  nakadamagam a siyotak daydiay a tsip narsmi, p'ri? Nadamagmo la'ng? A, ke' madi dayta, a. 'Niat' panagkunam kaniak, agbabaket? Oy, oy, ay em nat dat kayn op hiyoman biing, p'ri. 'Ray 'wan kapunganko, ay stil injoy my kayn op layp olredi! 

Ti kunam, p'ri, malipatak ni Susan por ol my layp? No wey, p'ri! 'Pay kunam? Si is my pers en onli lab, yo no. Sayang kunak ngarud, p'ri. Ipagarupko no sungbatannakon ngem kinatawaannak ni gasat, sika! Ay tot ay was da lakiyes guy in da world, bat ay was rili mistiken. Ay neber bilib in my layp.

Pagkunaam, kunam? Kastoy nay, it is my pers rigeksion por biing in lab to da gerl ay lab. Ow, dimo kuna! Nasakit me' ke' ti mapaay ken ayat. Damagem no namin-ano a napaayak? Wel, it is my pers taym. He! Dinak ellekan, a, ke' no durabenka kunak. Ammok me' a nalalaingka ngem siak no benneg ti innarman. 

Damagem kaniak no apay a binastednak? Dimo kad' malagip, ha? Ti kinakuttongko idi. Perme ti luksawko 'di binastednak, kunam. 'Bagana pay a sumapulak iti padak a kuttongi ta 'su kano ti maibagay kaniak.'Di agkedkedak, 'sun ti nangisapul kaniak. Kunam pay, kasla maisina 'toy kuak iti bainko, piman. 'Nia pay, nagsurenderakon. Diak met ketdi mapabasol no 'sut' kayatna. Agpayso ti kunam, p'ri. 'Sut' sipudna a naginumak. Diak me' ketdi ibain ti pudno. Talaga a nakuttongak idi. Korekka manen, p'ri. Talagan sa nga agpadata iti panagut-utek. Ngem adda karbengantayo nga agayat ken paayat, di met kasta itay? Kasta ti kayatko, p'ri, itandudo ti kinamalalakitayo. 'Pay, 'suda la'ng aya ti babbai ditoy lubong? 'Wanda koma me' no di gapu kadatayo, rayt my pren? Apiranta man daydiay a banag. Ala sigen, a! Ops, sori pren, ta gayam rupam ti naapirko. Hehe!


'GURAYKA, p'ri, nabartekkan sa metten wenno maumakan iti estoriak? Estoria tupo-tupo kunam, p'ri? Padasem pay nga ibaga dayta ta durabenkan, ne!

Ay ke' ne, p'ri, dimo ipalubos a dissioan ti ngilaw ta subsobmo, a. Uminumta ketdi ta agorderta pay ti inumenta. A, wen gayam, 'wan pulotanen. 'Gurayka ta ayabak ti wayter. 'Niat' kayatmo, p'ri? Pulotan a karnet' aso, kalding, kilawen a baka, insarabasab a baboy wenno agpaksiwta ketdi tapno mausawanta? Ne, ke' agpilika, a. Kas nakunakon, siak ti taya. Dika agbabain, duduata me' ngarud. Ken maysa pay, mannakidilotta me' ngarud nga agpadpada. Kuboyta, saan kadi? Ala ketdin, pagur-urayan ti orderta, ituloyta man ti agestoria. Total ita man la nga agkitatan. dimo kuna a yurayta manen iti lima a tawen satanto manen agkita? Alan, ikkanta man me' ti gundaway ken waya ti panaginniliwta.


Ti kunam, p'ri, maangotmo ti kilikili powers-ko? Diaske, nagdigosak me' ke' sakbay nga immayak ditoy. Yo min, maangotmo pay la'ng? 'Ray no umadayoak? Ne, ke' dika umisem, a, 'mangan no madlaw dagiti dadduma a kostumer ditoy, kababain pay me' ngarud. Ala, yirwammo lattan. Total, 'wan me' sabsabali. 

Damagem no 'niat' pagag-agasko? 'Gurayka, p'ri, nakababain sa me.' Agpayso, dika ngata agkatawa? Ow, ar yo siyur? Ala, sige man la'ngen. Wen, p'ri, bulong ti tawas. Ke' dinak ellekan, a! Sumardengkan, kunak! Ow, dika man agindidi, p'ri. Ngem napia pay ti pangkis ta pangkis. Ops! Sori pren, nalipatak a medyo adda gayam pangpangkismo, hehe!

Ne, adda gayamen ti orderta. Sige, uminumta ketdi. Ibusenta amin a balonko a bred 'ray magmanatanton nga agawid ta sepsepti 'wan pakaan-annoanta. 'Nia, dimo kayat ti magna nga agawid? Hmm...ala ngarud. mangteddata no 'sut' kayatmo. Let's kol it a selebrasion, oke? Tos man, p'ri. Kasta! Agsubalitak me'  ti adu a gastosmo kaniak dita barrio uno. Ala, ay wil pey awer bil! Husto me' la'ng ti carabao english-ko, p'ri? A, ke' aguni-unika me' ta dikanto ke' maipdukan, hehe! Ops, sori. Diak ipagarup a napagkatawaka, piman, numuna ke' gistaymo pay natilmon dayta tinedor.

DAYTOY ke' ti pagluksawak kada pader ken maderko, Ne apayen, dimo kuna, p'ri? Dimo la ngamin ammo no kasano ti panagbiagko, sika! No ar-arigem, tagabo ti papelko. Ngem das olrayt me' ketdi kaniak. Diak ketdi mauma nga agbibiag, a, wenno papaanawa. 

Ti man ketdi kagurak, 'wan me' lat' mangayat kaniakon, yos! Ngem dip in my hart, p'ri, makasiyusiyudot ti kastoy. 'Pay kunam? Wen ata , kastoy ti nagbanagak. Agasem me' ngamin, ti pay la'ng piktiur ni Istibi Wander ti naginawan ni maderko. Sino ti saan a maluksaw? Nagadu ti mabalinna a paginawan kas kada Gabi Inspeksion, Ritsard Goma wenno ni Superman ken dadduma pay a guapo nga artista. Kitaem, kakudkudilko la ngarud dayta Istibi Wander, pwe! Imbag pay ta saanak a bulsek! Agpayso ti kunam, p'ri, karbon kapi a talaga, hehe! Ala ke' diak me' ketdi pabasolen ida. 'Pay, addaak koma a kalanglanglangmo ita? Husto ti kunam, p'ri. Ay olweys gib tengs to my perens, espisiali, my bilabed mader. As e mater op pak, sildren ar nat hir widawt der mader! Ameynabolka me' la'ng, p'ri? Eniwey, ay em satispay. Naited me' amin a kasapulak. Ano pa ang hahanapin ko, di ba? Iba talaga ang may pinagsamahan. 'Gurayka, p'ri, patalastas sa me' ti bir daytan? Ala, kasta man ti kayatko, ammonak nga isakit. Yo rili my pren.

Ti panagkunam, p'ri, mabalinko a sublian nga armen ni Susan? Diaskeka, p'ri, tung-edka la a tung-ed, dika koma sumungbat? Talagan sa ketdi a makapangpangkiskan. Ney, 'wan imbagbagak, p'ri. Ti kunak, diaske a ngilaw, maawatam? 

'Nia ti makunam, ha? Mabalinen? Ngem ay wil tek my taym, kasta? Sabagay, narigat ti agdardarasudos a kas kunam. Oke, ay wil tek it isi. Dat is a gud sadgesion, p'ri. Dayta ke' ti kayatko kenka, agwerret latta me' ti utekmo 'ray no mapangkisannakon! Ne, p'ri, dina man ammon ti maangawen. Ala, yinumanta man dayta a banag. Dayta ke' ti imasna no adda gayyemmo a mapagtalkan. Sika, p'ri? Ay, ke' mapagtalkanka 'ray no kasta la ti malanglangam. Dayta, a, sumungbatka me' sagpaminsan ta diak sao la a sao. Ya kasta, a! Dats my boy!

MALAGIPMO pay la 'di mapmapanta dita lumaud, p'ri? Wen kunam, a! Dita nay barrio uno ti kayatko a sawen. 'Su ngarud, imbag pay dita ta kumpet lattan iti takiagmo dagiti tsiks. Korek, p'ri! Agpayso ti kunam. No adu ti bredmo, kuarta ti kunak, okeykan. Biahe a dagus! 

Ngem adda naminsan a sinulok ti napan, p'ri. A, wen, adu idi ti balonko. Kunam pay, 'gistay mai-reys amin a nagyan ti libreta de bangkok. Kitaem me' ti kinadawelko idi. 'Tay ngarud kunada: no adu ti bredmo, yo can isili go to heben! Agpayso ti pampanunotem, p'ri. Nagbiaheak idiay langit iti apagdarikmat. Op kors, hehe! Ngem pinilik ti saan a makagasang. Narigaten, yos! Dayta ke' ti pangitarayak kenka, ti kinaguapok. As yo si, ay heyt to bi hensam bat ay was born to bi hensam. Is dat my polt? Ala, dika agkatawa ta ammok ti pampanunotem. Ti kinapugotko, rayt? Kunakto pay. 

Eniwey, das nat e hindrans op ebriting, yo no. Ay em wat ay em, korek? Ti kayatmo a sawen, p'ri, ibinsabinsak pay la'eng ti biahek? Ke' madi, a. Imbeysion op praybasi dayta. Ngem oke lang, saan a narigat a pagsasaritaan dayta a banag. Yo min, ebriting? Oke, oke...ay wil start prom da beginning. Kinatawaandak, kunam? A, ke' saan!  Ay apo, ti kinaguapotayo, katawaandaka? Neber in my layp to bi lap by aders. Kunam ketdi, rinaemdak 'di. Agpayso ti kunam, p'ri. Aggiinnunna ketdi dagiti tsiks nga umasideg kaniak. No sino ti pakiteybolak. Amman, 'wan peks na! Ay em teling da trut, nating bat da trut! Kudkoden pay idi ti plor manager ti ulona iti apalna siguro. 

Kasano ti pinamay-ak, kunam? Simpol solusion, my pren. Diay ke' kaska la agad-adal iti lagik a kunada. Kasano ngarud, kunam? 'Gurayka, p'ri, tek it isi, ay wil eksplen to yo da paks, oke? Ti inaramidko? Inayabak ti plor manager por da min taym en diskas ebriting wat ay wanted to do. Dika agkudkod, a, tek yor taym to lisen. Tay kunakon, kaska la agbuybuya iti pelikula ta adda trilingsna. 'Listoam kunam, p'ri? Wen, a. Kastoy nay ti inaramidko pay. Pimmiliak iti lima nga agkakapintas a tsiks ke' pinagtakderko ida iti sangoanak. Pinagsalam ida kunam, p'ri? Ay saan, a! 'Nia ngarud, kunam? Ne, saanko pinaglabus ida. 'Pay mabitinka? Dayta ngarud nagproblemaak idi. Narigatanak a nangrisut, ngem 'di agangay, nakapanunotak me' la'ng iti solusionna. Oy, dika umisem ngem hustoka, p'ri. Agpayso ti kunam. Amman, inruarko amin a lima. Binayadak amin a bar fine-da. Kunam pay, kasda la kumpet a tekka, sika!

Kitaem kad lat' biag, it is samting layk e misteri. Panagkunam, kunam? 'Ray gayam kasano ti kinangisitmo, no madatongka, madatongka me' iti ragsak a kunada. It is samting layk e whil. Samtayms, yo ar dawn, en samtayms yo ar ap. Tay kunada, gulong ng buhay! 

A, idi iruarko ida, pri? Wen sika, kaslaak la maysa nga artista nga aribungbongan ti tao. Pinangato-pinababadak a kinita. Apounayen nga apal dagiti babbaro kaniak, kunam. Kastoy gayam ti gasat, nakunak la ngarud iti bagik, p'ri.

'Gurayka, p'ri, malipatam sa metten ti uminum? Ala, itangguapmo dayta sako ituloy ti agestoria numuna ta di pay nadanonan ti klaymaks ti istori. Kas nakunakon, p'ri, dika agbabain, pil at hom a kunada. 'Nia, 'tuloytan? Oke, lisen to mi kerpoli bikus dis wil bi da klaymaks op da istori. Ke' dinak misuotan ti kasta, a. Wenno, dimo maawatan ti inglesko? Yo no, mayat me' no aginglestay' sagpaminsan tapno mayeksprestay' ti karirikna aglalo no adda masagang a 'merkano iti kalsada. Ken ho nos ip yo wil go abrod?

Di kad inruarko ida. Nagtaruskam' a dagus iti maysa a motel ditoy Laoag. O, dika agmulagat ti kasta? Ad-adda nga agpangkiska. Punasem kad ti kataymo ta dika kasla ubing a nakanganga a mangsipsiput kaniak, piman. 

Rayt! Immotelko ida in wan rom. En yo no wat hapen? Ti misuot ti romboy kaniak, kunam. Imbagana ketdin nga aggagatelak? Ke' 'niat' inaramidko? Ay gib him wan handred baks tapno pumanawen iti inupaanmi a kuarto. Ti kasuronko pay idi, agsirip ketdin ti diables nga ubing! Ngem umapal siguro, kunak la'engen iti bagik. Ala, dim' kudkoden ti ulom ta ammok nga umapalka met. 'Ray la ti paksuyko kunam, p'ri? Dayta ti biddutmo. Tay kunada a pagsasao: 'no lumakay datao, agresibo me.' In inglis, ay em pisikali wik, bat mayn is agresib! Dika pumgaak ata agpayso me' ti ibagbagak. Ne, no dika pay la agtalna talaga a durabenkan!

Dayta ke' ti imasna, 'ray 'wan kapunganko, ay em olweys hapi, yo no! Kasla ay pil yanger rayt naw. Ay pil layk swit sikstin! 'Gurayka, adda sakitko kunam, p'ri? No, no, p'ri. 'Pay koma nga agiwarasak iti sakit idinto ta ay em olweys helti en no disis at ol. Dayta ke' ti biddutmo, p'ri. Don suspek da person widawt eni ebidens to prob.  No addata koma iti korte, insaklangka koman iti pisikal indiyuri. Ne, 'pay a pisikal indiyuri kunam, p'ri? Wen ata no ngay dinanognak nga immuna, saan kadi a pisikal indiyuri ti kasdiay?

Eniwey, lets kat dat diskasion. Bisayds, dat is nat important to bi diskas. Ti ketdi kunam, pri, adda sikretok. Hep, dika agmulagat ti kasta! Agpayso ti kunak, p'ri. 'Su nga uray kanayon a mangiy...ops, este, ammomon a saanaka a makaala iti sakit. Por ol yo no, dis is da bes ting to do to aboyd geting e disis. Ti dakes ngamin kenka 'di, no kayatmon, ala, banat! Kitaem, nakaalaka iti sakitmo a sipilis. Imbag kunam ta adda gayyemko a doktor a nangtaming kenka. Napia a no saan a naammuan ni baketmo? Saan me' la'ng? Husto ti inaramidmo, p'ri. dakkel a leksionmo daydiay. 

Kayatmo a maammuan ti sikretok? Ibagak kenka? 'Wan me' lat' makangeg no ibagak? Siyur! O, sige man la'ngen. Ala, umasidegka ngarud ta yarasaasko. Kastoy ne...'gurayka, p'ri, agdurdurek pay ti lapayagmo, pwe! Di me' imbagak kenka idin nga agasam dayta? Kitaem, limmaklakayanka nga agdurek. Ala kastoy...O, 'niat' makunam ita? Ne, ke' dinak ellekan, a! 'Pay dika mamati? Ne, dimo ibaga a bastosak, a? 'Pay dakes aya ti agusar iti kondom? Hehe, to mek it siyur, p'ri. Ammo me' a septi ti kasapulantayo ita a panawen ti eyds.

SIKA, p'ri. Wen, sika! 'Pay adda aya kaduata a sabali? 'Busta manipud 'tay inrugik ti nagestoria, kasla metten masinggan ti ngiwatko a sao la a sao. 'rayka la mapugpugsoanen ngem mayat latta me' dengngegmo, piman. Ngem kasta ti agkadua, aggayyem, di ngamin? 

O, komusta me' ti lablaypmo? Ne, dika agrungaab ta agsalsaludsod la datao. 'Pay, adda dim' nagustoan nga imbagak? Agunika ta dika agwingiwing. Kaska la umelen, kabsat! Numuna ta yad-addanak ketdin ti agrungaab. O, isakripisiok 'toy paniok a pagpangresam ta di dayta ap-ap ti lamisaan ti usarem. Kababain pay me' ngarud. Ala ketdin, ne! Alaemon, kunak. 'Mangan no 'bagada a baklaka, loko! 

Dim' dung-awan ti gasatmo, kaasi dagiti putotmo. Dayta ke' ti problema kenka, ti la agputot ti ammom! Imbag man ta di iggesen ti kuam iti laingmo a pumutot? 'Gasem me' ngamin, kakaskasaryo ken ni baketmo, masikogen? Ayna apo! Ala, saan me' a panaguyaw, ngem kontrolem koma me.' Tenglem wenno igalutmo ti uttogmo tapno di makagarut. Sino koma me' ngamin ti saan a masdaaw kadakayo no kasla metten kaadu ti maysa a bario ti laingmo a pumutot? Piman. Agpayso, nakaay-ay-ayka nga agpayso, gayyem. Diak ketdi mailadawan ti gasatmo. No dadduma, malasmo, kunak. No me' malagipko ti kasasaadko, buwenasmo! Kasla ketdin malas a buwenas. 

Agbilibak kenka idi iti laingmo a tumiray-ok kadagiti tsiks. Ngem 'di impalab-ognaka ni Petra a baketmo, nagkatawaak a saan. Dayta ke' ngamin ti madi kenka, no nabartekkan ti ladda a balay ti serserkam. No dadduma pay, 'ray naasawaanen, 'bagam latta ti ayatmo. Lodit, ana ngarud ita ti naganabmo? 

Ngem perpek tayming me' ti napasamak, p'ri. Adda me' gayam nalimed a panagayat ni Petra kenka. Ket gapu iti bartekmo, inyaramidanna ti solusion. Natiliwannakay' kampay idi ni Lakay Colas a nagkaatag ken ni Petra-- a nakalamolamokay' pay. Siempre, kinasaritam ti badang ti lakay. Swak! Natiliwkan, hahaha! 

Dayta ti mistekko, kunam? Rayt, my pren. Dim' la pinampanunoten, 'busta adda la ngarud pangpangkismon, ad-adda la ngarud a pangkis ti naasawam! Ngem ala, dimon maisubli ti napalabas, nalpasen! Kasta la siguro ti rueda ti biag.

O, 'nia? Medyo agsuyaaben ti rabii, naadutan sa la unay ti imminum. Malmesakon iti kaadu ti nainumta. Sika, dika pay agtunglab, aya? Amman. Kasano ngarud, magnatan nga agawid? Ay, dim' kayat? Ala, adda kenka daytan no kayatmo ti aglugan nga agawid. Pagletem kunam, p'ri? Siyur, ikkanka. Wan hadred baks is okey? Dayta ne. Agkitatanto manen, kunam? Sika latta, a, p'ri. Wenno sika ti agpasiar idiay balayko no masangom. Wel, is ap to yo. Agtosta man pay maminsan. Wan por da road a kunada. To my wan en oli bespren, en to awer gud prensip. Tos!

Sige, pren. Kastan. Gudnayt en gudbay!*



AY, GASAT!
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
[cr]11.23.2oo6

Jan 27, 2019

Ti Ladda

[Nabulod ti ladawan a naaramat]



"Ti arak isu ti musika
a mangpunno iti kopita
ti kinaulimek..."




TI LADDA
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
[repost from o1.2o11]







Pagtaengan

[Nabulod ti ladawan a naaramat]


"No masapulmo ti tao nga agayat kenka
iti napudno, pagbalinenna koma 
a pagtaengan ti pusom a saan ket
a kas iti waiting shed--no agsardengen
ti tudo, panawannaka met laeng..."



KUNAK MAN: PAGTAENGAN
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com





Jan 26, 2019

Ti Ladda...

[Nabulod ti ladawan a naaramat]
uhu! diak met ngarud kayat no awan kuarta. agpayso, narugit ti kuarta ta pagsisinnublatan ngem masapul met daytoy ti tao iti inaldaw a panagbiagna- ti gastosenna, wenno kayatna gatangen tapno agbiag.

ngem no bilang awan ken saan a kasapulan, kasano ngarud ti agbiag no awan kuarta? agbiag wenno makalasattay' pay ngata no awan kuarta? saan ngata a sumadut laeng ti tao nga agtrabaho no awan kuarta? sabagay, mabalin a saan. mabalin met a wen ti sungbatna gapu ta ania komat' gatangem no awan kuarta? no dimo met kasapulan?

awan met ketdi. nasaok laeng ta adda [ngamin] dagitay' gamrud [puera delos buenos] no maipanggep iti kuarta/pirak ti pagsasaritaan. kunak daytoy ta makaisemak man la unay iti maysa a pagteng. inimasna ti kuarta, inimas met ti kuarta. naginnimasda a dua. ti resulta, nadesgrasia! namaysaan ti kuarta iti mangim-imas kenkuana. inimasna amin nga adda kenkuana. maimasan ngarud pay ita ti mangim-imas kenkuana iti inaldaw-aldaw no nalpasen nga inimas ti isapsapulanna gapu iti aramid a mabalinna[n] a pagbabaywan? 

ket mautobna: saan amin a ragsak, dayaw, abilidad ken kinaalibtak nga agtrabaho magatang ti pirak- nangruna ti ayat!

tsk!



kunak man: ti ladda
rudy ram. rumbaoa
[repost from jan.18.2017.maui]

Jan 25, 2019

Sapulen


“No nasipnget, sapulen dagiti bituen.
No agtudo, sapulen ti bullalayaw…”


KUNAK MAN: SAPULEN
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com 

Jan 24, 2019

Agyamantay'

[Nabulod ti ladawan a naaramat]

Wen, ta ditay' met ngarud umubing no di ket mataengantayo iti tunggal aglabas ti aldaw. Agkuribetbet ti kudil, kumapsut ti susuop, awan pigsa ken terred dagiti tulang, agkapuy ti panagkita ken panagdengngeg.
Ngem ditay' mailibak a kasapulantay' ti maysa a kadua [no daytoy man ket kaayan-ayat, agay-ayat, paay-ayat, kaingungot/asawa, kabsat, gayyem wenno am-ammo] a mangpatalged ti rikna a sika ket adda met laeng iti nasayaat a kundision.
Agyamantay' no addanto pay makapanunot a mangilala, mangiturong ken mangipaay ti kaasi kadatayo...



TI LADDA: AGYAMANTAY'
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

Hay, Ayat!

[Nabulod ti ladawan a naaramat]
Iti kina-haytek ti agdama a panawen, mapukpukawen ti duog a kultura ken nakairuaman. In-inut a maal-alas-as iti panunot dagiti sursuro a namulagatan, piman. Kas kuna ti maysa a pagsasao, "ti ayat [kano] ita panawen, kaarigna ti instant noodles a no kursonadam a lutuen ken kanen, mangidadang/mangipapudot la ti danum. No nagbureken, ipisok ti noodles. Mayaten!"

Awanen ti adu a saosao. Agtinniliw lattan ti rikna. Agkaatagda a dua a maturog. Wenno, agnaig pay ketdin, a. No mayat ti rikna, mayat. No madi, di saan!

Hay, ayat!



TI LADDA: HAY, AYAT!
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

Jan 22, 2019

Ti Kunada


[Nabulod ti ladawan a naaramat]



"Panagimula iti bukel, adal.
 Panagani, adda nasursuro.
 Panawen ti lam-ek, rag-o!"


Iduron karitela ti biag
agarado iti rabaw
ti tulang dagiti natay,
pamatian a di mabirokan
dana a surotan 
mangiturong kenka
iti palasio ti kinasirib.

Nabaknang sagrapen 
tao a managparbeng, 
ngem nalaad iti mata 
ti mabaketan nga arugen 
ti inkapasidad- 
ti tao nga agtarigagay
ken nangatot' arapaapna 
iti maysa a banag ngem
dina met aramiden, 
sakit isaknap kaputotanna.

Kas ti alingta a maguddua
iti kinelleng, pakawanenna
ti arado a makadalapus kenkuana 
ngem kaayatannat' mayagos
ti danum agturong iti karayan.

Kunada, makita a saan 
ti maag ti agpada
a kayo idinto a diretso
a makita ti nasikap a tao.

Ti tao nga awan rangrang
iti rupana, saan pulos agbalin 
a bituen; ngem adda ayat 
iti eternidad babaen 
iti panangpataud ti tiempo
nga aganus ken agsakripisio,
ket ti alimbubuyog a naregget 
nga agsapul ti diro 
awan panawenna iti ladingit.

Rukoden relo ti oras dagiti laglag,
nakiting ken akikid ti panunotna;
ngem iti kinasirib, awan relo
a makarukod kenkuana.

Amin a masagrap a taraon 
awan mausar a tabukol wenno 
palab-og a pangpuros
ken pannakalutoda; maidasar ketdi
amin a bilang, dagsen ken rukod 
no aniaman ti maimula ken maapit

Awan met tumatayab 
nga aglayag ti nangato
iti bukodna a payyak-- 
kasapulanna ti angin 
a mangingato kenkuana, 
ket ti bangkay 
saan nga agibales iti masakit.

No ipilit ti maag ti kinamauyongna,
ti ammona nasikap; ngem abbonganna laeng
ti kinaawan prinsipio a pakaibabainan
ti bukodna a dayaw...



TI KUNADA
Rudy Ram. rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
[cr]o8.2o11








Jan 15, 2019

Kunak Man...


o, bulan
lawagam man;
dalan pagnaan
da ampiong ken ampiang
tapno dida mayaw-awan
ammodat’ agsubli’t pagtaengan...


kunak man
rudy ram. rumbaoa
dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta ken dadduma pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

Jan 13, 2019

Kunak Man



"No saanak nga agsao,
agpusaksak ti sabong.
Ket no umasidegak kenkuana,
agukrad ti petalo..."



KUNAK MAN
Rudy Ram. Rumbaoa
First posted in Twitter/Tonight@Maui.o1.12.2o19
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com


Jan 11, 2019

Ti Sabali Pay a Pagpatinggaan

[nabulod ti ladawan a naaramata]


nagtugawak iti rabaw
ti dakkel a bato
ta kayatkot' aginana,
nadanonkon ti sabali pay
a pagpatinggaan
ti suli daytoy a lubong,
iti asul a tangatang
iti labesna nakitak
ti narangrang a langit--
adda sadiay ti kinaagnanayon
ngem ngatingaten ti tedtedda a pait
panagbiahe't adayo a maibislibislin.

mariknak naapgad a palayupoy
ti angin; makasulek iti mata
ti darat nga ipalais ti disierto,

ket ti panangiyangadko ti rupak
iti ngato, ti init, kas iti nabanglo
a sabong ngem narungsot 
a kaarngi ti ngipen ti leon...



ti sabali pay a pagpatinggaan
rudy ram. rumbaoa
dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta ken dadduma pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com
[cr]o8.2o11






Matmatak Lang


[nabulod ti ladawan a naaramat]


matmatak lang
dinak pawilan,
matmatak
ta diakon maibturan
awis sabong a nalasbang
baludna dagiti matak;

dika madanagan
awan pakaan-annuam
diak aprosan
matmatak lang
amangan maiggamak
siitna iti lawlaw--
masugatanak.

matmatmatak laeng
bareng kidmatannak met
agpaypayapay a petalo
say-opek 
ayamuomnat' banglo.

dimo ipawil, ala, 
a matmatak ti pintas
ti lumabbatis a rosas,
dagiti nagtagikorona
a sepalo a nanglikmut 
ti sabong a kababangloan-- 

ta uray diak maaprosan, 
mariknak barat' angsaw 
a maidingpil iti rupak
ti ingungotem a kinabaknang!


matmatak lang
rudy ram. rumbaoa
dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta ken dadduma pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com



Jan 9, 2019

Iti Kasipngetan


[nabulod ti ladawan a naaramat]


inangotda 
ti bibigmo
tapno duktalen 
no nagisawang
ti balikas 
mainaig ken ayat; 

sining-utda pay
ti pusom,
saan a gagangay 
a panawen
ti napasamak…

madusa 
ti matiliwan
a makibisong
iti asinoman
kadagiti nagkorosan 
ti kalsada—

no di mapakadaan,
awan liklik,
awan pagruaran
no aniaman
ti sinerkam; 

awan dispensar.

ilibas ti makisinnarak,
ilemmeng ti ayat 
ti agayat, ti paayat
ti ayat wenno panagayatna
iti kasipngetan--

awan aniniwan ti rabii.
sadiay, nawaya
awan tubeng.
awan naglapayag, awan nagmata.
bukodyo ti aglawlaw, awan sayangguseng...



iti kasipngetan
rudy ram. rumbaoa
dagiti koleksion a daniw, sarita, kanta ken dadduma pay
www.samiwengkenayatnirudy.n]blogspot.com






Dec 31, 2018

Langit



Simmiripen kaippasngay
nga init. Immuliak iti narasi 
a korona ti kayo ti aruo. 
Mabalin a kunam a padasek 
a gaw-aten ti langit,

Ngem saan a daytoy ti lugar
wenno panawen ti naited
a gasatko ta mabulsekak 
iti amin a lawag a makitak 
ket mariknak ti ritmiko 
ti panaggitebgiteb ti amin
a nabiag nga aggun-gunay
kaniak: dinawatko ti kaasi

Nakikallaysaka kaniak iti bulan 
ti Hulio ngem aruat pay laeng 
ti amin a nakitabuno iti padaya
dagiti pagan-anayda ti kalgaw--
ti manggas ti langit

Narangrang ti aglawlaw idi 
a kas kapudaw ti nayaplag 
nga ulep iti tangatang, 
kurbada ti pagnaan iti kalsada
dagiti umatiwerret 
ken napardas a luglugan. 
Naragsak daydi nga oras,
ngem nagsangitak
a maited ti kaasi 

Idi agpigsupigsol ti pannagnam,
"ipaiddam iti datar," kunak iti inak.
Naikapet kenka ti maskara
ti oksiheno tapno adda
angin nga angsem-- nga uray
apagdarikmat, malang-ab
ti artipisial nga angin

Nagkaribuso ti ospital,
rummuar-sumrek dagiti annak.
Natangken ti regreg
dagiti niebe nga agdisso
iti daga. Nakagin-awa
kadi ti langit?

Magustoam ti maris
a nangalikubkob ti lubong.
Naibaga ti kinaawan-anag
a panagbiagmo: ngem 
kenka magustoam latta
nga allilawen ti pudno

Diak ammo no asino
ti naitanem iti babaen
ti daga a nagtakderan
dagiti sakak, ngem makitak
ti puersado nga iseserrek
ken panagtakaw bayat
a pinanawak ti gloria
dagiti tao



Diak ammo no kaano
nga isardengkot' panamatik
iti langit, wenno aramidek
ngata? Nalabit, nasaysayaat
laengen a maisardeng
ti panangammok--

ti kaipapananna.


Kasano ngarud a sangitam
ti maymaysa a reliko, Juan,
idinto ti langit koma
ti pagleddaangam?



LANGIT
Rudy Ram. Rumbaoa
Dagiti Koleksion a Daniw, Sarita, Kanta ken Dadduma Pay
www.samiwengkenayatnirudy.blogspot.com