ITA A PASKUA, IBURAY TI AYAT NGA AGAUN ITI PUSO

 

ITI Filipinas, nangruna iti ili ken probinsia a dimmakkelak, marikna ti espritu ti Paskua iti nasapa a bulan ti Setiembre. No matappoganen ti umuna nga aldaw ti Setiembre, maipatayab metten kadagiti radio stations ti umuna nga ayug Pamaskua. No saan, mai-display dagiti Christmas decorations kadagiti department stores ken uray pay iti pagtaengan.

Kasta met a pagproblemaan dagiti dadduma no sadino ti pangalaanda ti nayon nga igatangda iti regalo a para kadagiti annak, appoko, kabagian, gagayyem ken am-ammo. Wenno para ti taraon a maidasar iti lamisaan a pagsasangnguan iti bisperas ti Paskua.

Nagasat dagiti dadduma ta adda dita ti 13th month pay nga awatenda manipud iti pagtrabahuan a nayon ti gastosenda.

Iti sabali a bangir, irugi met dagiti ubbing ti mapan agpaskua wenno ag-carolling tapno makaur-or ti kuarta a nayon a gastosenda iti Paskua. No panunoten ti kaadu ti grupo dagitoy nga ubbing a bumalay-balay nga agpaskua iti rinabii manipud ti bulan ti Setiembre agingga iti Disiembre. Dagiti dadduma, yalud-odda pay ti mapan agpaskua agingga iti Enero iti sumaruno a tawen.

Mamatika? Wen, pudno. Daytoy a tiempo ti panangipaay iti ayat ken ragsak kadagiti ubbing tapno maitag-ay ti espiritu ti Paskua nupay ti kinapudnona, adda met dagiti dadduma nga ubbing a palabsenda lattan ti Paskua iti rason nga awan ti mabalbalinan ti pamilia.

Iti daytoy a panawen, matipontipon dagiti pampamilia, kabagian, gagayyem ken am-ammo. Dagiti miembro ti pamilia nga adda iti ballasiw taaw, ikagumaananda ti agawid tapno laeng makapaglalanglang ken agdedenna iti ipatpateg a pamilia. Naragsak ti tiempo ti Paskua, napno iti ramrambak.

Kadagiti punsionan wenno pagdadayaan, adda dita dagiti nasanger a mainum, adda pasala ken agkanta babaen ti karaoke/videoke[s]-- dagitoy ti masansan nga aktibidad a maaramid. Kalpasanna, mayawat ti regalo. Saan met a maliklikan ta no dadduma, adda latta met dagiti saan a makatengngel ti panaginum ket mabartekda. Ngem paset daytoy ti ragragsak.

Iti kalsada, adda dita dagiti agtutubo ken ubbing nga agpalpalibbaang wenno agpaputok iti rebentador, kanyon bambo, kuwitis, loses ken no ania pay ditan a mabalin nga aramaten a mangparagsak ken mangpadaeg ti Paskua. Kaugalianen dayta kadagiti Pinoy. Para kadatayo, kasta ti pudno nga anag ti Paskua a mangpasangbay iti pannakayanak ti Manubbot.

Awan ngatan sabali a gagem dagiti tattao no di agragsak ken mangparagsak dagiti dadduma. Ket agtultuloy dayta a ragragsak aginga iti umuna a lawas ti Enero a panangibaba kadagiti Christmas decorations.

Para kaniak, mamatika man iti Christmas wenno saan ken no tiempo ti Paskua wenno saan-- ti mangiburay wenno mangisagut ti aniaman nga adda kenka ti kangrunaan ken kapintasan a maaramidmo iti daytoy a tiempo. Saan nga importante ti pirak wenno aniaman nga adda, ngem ti ayat, ti pategmo para kadagiti agkasapulan ti tulongmo. Ti nasken, marikna ti sabali nga uray awananda, adda pay la anag ken pasetda met iti Paskua.

Dayta ti pudno a kabagasan ti Paskua. Ti ayat nga agaun iti puso.*

.

.

.

.

.

ITA A PASKUA, IBURAY TI AYAT NGA AGAUN ITI PUSO Rudy Ram. Rumbaoa

samiwengkenayatnirudy.blogspot.com

[nabulod ti ladawan a nausar]

Ania aya ti "Naragsak a Paskua?"

Ni Rudy Ram. Rumbaoa

Pudnno a karit daytoy kadagiti Kristianos ken tattao ti pammati iti panangikalinteganda ti kayat a sawen ti Paskua ken panangibanag dagitoy a pagayatan ni Jesus.

Tiempo a panangipaay ti panawen iti bagi tapno matungpal ti pudno a kababagasan daytoy a pasken nga insungsong ken insuro ni Jesus iti lubong. Kasapulan a masarakan ti espiritual a dana ti panagbalbaliw ken pigsa a mangisardeng iti managimbubukod a klase ti panagbiag.

"Immayak tapno agserbi saan a paserbian," "Dagiti makapukaw iti biagna gapu kaniak ket maisalakanto," "No ania man ti inaramidmo kadagiti kanunumoan a kakabsatko, inaramidmo kaniak," "Immayak tapno itedko ti biagko a kas daton iti kaaduan," dagitoy ti sumagmamano a panursuro ni Jesus.

Ti Paskua ket maipanggep iti simple, saan a barayuboy a biag iti panakipagayam ken ni Jesus. Agsakripisio ken makipagsagaba para iti pagimbagan ti kaaduan.

Maysa a karit kadatayo ti pakasaritaan ti Paskua. Rumbeng koma nga ipaigid dagiti banag a tubeng iti dana a daliasatentayo tapno maragpat daytoy a kalikaguman ti Apo. Iti tiempo ti Paskua, agbalin koma a manakaawat ken managsagut wenno iburay ti kaasi nga agaun iti kaunggan a paset ti puso kadagiti nakukurapay, awaten ti kasasaad dagiti naabuso, wenno mairurumen ken nailaksid iti kagimongan.

No maaramid daytoy, sigurado nga adda anag ti Paskua kadatayo. Maimula iti panunot ken mataginayon iti kararua ti kayatna a sawen a kadatayo. Ket babaen iti daytoy, maawattayo ti "Naragsak a Paskua" a kablaaw manipud iti email, text messages ken rinibribu a greetings cards nga aggapu iti pamilia, kabagian, gaggayyem, am-ammo ken uray iti gangannaet a tao.

Ania a talaga ti pudno a kayatna a sawen dagitoy? Ania a ragsak ti maitedna kadatayo-- ti maaddaan iti naipintas a diner party, wenno iti kadi panaginum iti nangina a sangabotelia nga arak, maaddaan iti bukod a pagtaengan, gumatang iti nagara a kotse, alahas wenno kumporme dita a naindagaan a bambanag? Ania aya iti makuna a naragsak a Paskua?

Iti biangko, tarigagayak ti panakipagrikna ken panangipaay iti kaasi kadagiti makasapul-- dagiti mabisinan, dagiti tattao nga awanan pagkamangan, dagiti biktima ken naibalud nga ubbing. Mapapigsa koma ti panakaipakumit wenno panangibaklay dagiti pagwadan ken pagulidanan nga ayat ken hustisia ken dedikasion tapno masalbar ti tao ken ti lubong manipud iti rinuker a hustisia ken panakadangranna gapu iti killo a turay dagiti dadaulo.

Tarigagayko a sangsangkamaysatayo koma amin tapno mabiag wenno mainspiraran dagitoy a pagwadan ken pagulidanan nga aramid nga impakita nga ehemplo ni Jesus. Ket babaen kadagitoy, kabalinantayo a baliwan ti lubong-- maipaayan ti hustisia dagiti mairurumen.

Dagitoy a pagwadan ken pagulidanan ti masapul a rambakan ken itandudo iti panawen ti Paskua ken ipakita iti amin a simamata a pudno nga importante daytoy iti inaldaw a panagtulid ti pilid ti biag. Maymaysa koma ti panunot ken pigsa iti panangitrabahotayo tapno agbanag a pudno dagitoy ken agbalin a dana ti pudno a ragsak iti panakipatungpalna a sagrapen dagiti padatayo a daksanggasat a parsua.

No yukuyokentayo a basaen ti pakasaritaan ti Paskua, makita iti kinatao ti maladaga a Jesus, Maria ken Jose ti kasla panagpuligos ti rolio ti maysa a pelikula. Makitatayo a saan ketdi a ti panakayanak dagiti babaknang ken nabibileg a tattao ti bida iti pelikula, ngem dagiti ketdi marigrigat, mabisbisinan ken nakukurapay ti sentro iti panagpuligos ti pilid ti biag. Nupay adun ti nagbaliwanen iti lubong kalpasan ti dua ribu a tawen, kaarngi pay laeng ti lubong idi tiempo ni Jesus.

Ni Ari Herodes, maysa a napeklan a diktador ken iti dinudursok a panangiturayna ti Palestina, ti nangibilin kadagiti buyotna ti genocide, panakapapatay dagiti inosente nga ubbing, ken nanglapped kadagiti kabusorna a sumrek iti Balay ni David tapno mabaliwan a mamimpinsan ti panagturayna.

Iti agdama a kasasaad ti lubong, makita ti adu a panangidadanes ken panangilupitlupit, ti panagtaud dagiti genocide rulers iti pagilian a Sudan, Darfur, Eastern Congo ken ti nakaam-ames a panagsagaba ken di panagkinnaawatan idiay Iraq, Afghanistan, Chenhnya ken uray pay iti Palestina ken sabsabali pay a suli ti lubong.

Maabuso ken makemmeg dagiti babbai ken ub-ubbing, saan a maited ti tumutop a kasapulan pang-medikal ken iti inaldaw a panagsalungasing iti kalinteganda. Adu met dagiti maipasngay a maladaga ken maiwalang a kas awan man ti pategda a parsua kadagiti kalkalsada, iti pagtatalonan, ken uray pay iti disierto. No abisigen dagitoy a kinapudno, iladawan ken ipalagipna laeng ti panakaipasngay ti maladaga a Jesus. Nadangkes ti panagturay dagidi a tiempo-- adda dagiti narusanger, napeggad ken mammapatay a tattao.

Ibaga kadatayo ti United Nations Children's Fund [UNICEF] nga inaldaw-- tunggal minuto, pumusay ti maysa nga ina kabayatan ti panagsikog wenno panangipasngayna iti ubing. Dagitoy ti gapuanan ti nagramuten a piglat iti panangbaybay-a wenno liway ti gobierno ken ti panakapaay ti sangalubongan a komunidad tapno mataraonan, mayadal wenno maisuro ti panakaproteher wenno panakasalaknib ti biag ti tao.

Iti maysa a lugar ti sub-Saharan Africa, mapattapatta a pumusay iti maysa nga apagsangapulo ket innem a bilang dagiti babbai no masikog wenno agpasngayda.

Tumulong a makipag-aywan wenno mangtaginayon, protehern ken ipateg ti biag-- dayta ti kayat a sawen ti kina-Kristiano. Maipaayan koma iti hustisia dagiti babbai ken ubbing, suportaran dagiti charities tapno isuda ti makatulong a mangyeg iti panagbalbaliw.

Naindaklan ken maysa a wagas iti panangipaay ti kaasi tapno masurotantayo ti tugot ti ehemplo nga insuro ti maladaga a nayanak idiay Bethlehem-- dua ribu a tawenen ti napalabas.*
_____________________________________

Ita A Paskua: Iburaymo Ti Ayat Nga Agaun Dita Puso

Ni Rudy Ram. Rumbaoa

ITI Filipinas, nangruna iti probinsia a dimmakkelak, marikna ti espritu ti Paskua iti nasapa a bulan ti Setiembre. No matappoganen ti umuna nga aldaw ti Setiembre, maipatayab metten kadagiti radio stations ti umuna nga ayug Pamaskua. No saan, mai-display dagiti Christmas decorations kadagiti department stores ken uray pay iti pagtaengan.

Kasta met a pagproblemaan dagiti dadduma no sadino ti pangalaanda iti nayon ti igatangda iti regalo a para kadagiti annak, appoko, kabagian, gagayyem ken am-ammo. Wenno para ti taraon a maidasar iti lamisaan a pagsasangnguan iti bisperas ti Paskua.


Nagasat dagiti dadduma ta adda dita ti 13th month pay a nayon ti gastosenda.

Iti sabali a bangir, irugi met dagiti ubbing ti mapan agpaskua wenno ag-carolling tapno makaur-or iti kuarta a nayon a gastosenda iti Paskua. No panunoten ti kaadu ti grupo dagitoy nga ubbing a bumalay-balay nga agpaskua iti rinabii manipud iti bulan ti Setiembre agingga iti Disiembre. Dagiti dadduma, yalud-odda pay ti mapan agpaskua agingga iti Enero iti sumaruno a tawen.

Mamatika? Wen, pudno. Daytoy a tiempo ti panangipaay iti ayat ken ragsak kadagiti ubbing tapno maitag-ay ti espiritu ti Paskua nupay ti kinapudnona, adda met dagiti dadduma nga ubbing a palabsenda lattan ti Paskua iti rason nga awan ti mabalbalinan ti pamilia.

Iti daytoy a panawen, matipontipon dagiti pampamilia, kabagian, gagayyem ken am-ammo. Dagiti miembro ti pamilia nga adda iti ballasiw taaw, ikagumaananda ti agawid tapno laeng makapaglalanglang ken agdedenna iti ipatpateg a pamilia. Naragsak iti tiempo ti Paskua, napno iti ramrambak.

Kadagiti parties, adda dita dagiti nasanger a manium, adda pasala ken agkanta babaen iti videoke-- dagitoy ti masansan nga aktibidades a maaramid, kalpasanna, mayawat ti regalo. Saan met a maliklikan ta no dadduma, adda latta met dagiti saan a makatengngel iti panaginumda ket mabartekda. Ngem paset daytoy ti ragragsak.

Iti kalsada, adda dita dagiti agtutubo ken ub-ubbing nga agpalpalibbaang wenno agpaputok kadagiti rebentador, kanyon bambo, kuwitis, loses ken ania pay dita a mabalin nga aramaten a mangparagsak ti Paskua. Kaugaliantayon dayta a Filipinos. Para kadatayo, kasta ti pudno nga anag ti Paskua a mangpasangbay iti panakayanak ti Manubbot. Ket kadatayo a Filipinos, nangruna iti Ilocano, mamatitayo nga iti dayta nga oras isu ti panakayanak ni Jesus.

Awan ngatan sabali a gagem dagiti tattao no di agragsak ken mangparagsak dagiti dadduma. Ket agtultuloy dayta a ragragsak agingga iti umuna a lawas ti Enero a panangibaba kadagiti Christmas decorations.

Para kaniak, mamatika man iti Christmas wenno saan ken no tiempo ti Paskua wenno saan-- ti mangiburay wenno mangisagut ti ania man nga adda kenka ti kangrunaan ken kapintasan a maaramidmo iti daytoy a tiempo. Saan nga importante ti pirak wenno aniaman nga adda, ngem ti ayat, ti pategmo para kadagiti agkasapulan ti tulongmo. Ti nasken, marikna ti sabali nga uray awananda, adda pay la anag ken pasetda iti Paskua.

Dayta ti pudno a kabagasan ti Paskua. Ti ayat nga agaun dita puso.*

__________________________